Advies: dwang toegestaan bij psychische hulp

Psychiatrische patiënten die hulp mijden maar wel in nood verkeren, moeten onder dwang behandeld kunnen worden. De bestaande wetgeving, die alleen voorziet in gedwongen opname als er gevaar bestaat voor de patiënt of voor zijn opgeving, moet daartoe worden uitgebreid.

Dat adviseert de Gezondheidsraad vandaag minister Hoogervorst (Volksgezondheid, VVD) in het advies `Noodgedwongen'. De raad verwacht dat daarmee de `zorgmijders' beter kunnen worden aangepakt. Volgens de raad hebben er jaarlijks 24.000 mensen met chronisch ernstige psychiatrische problemen geen contact met de hulpverlening. Eenderde van hen verkeert regelmatig in acute nood. In de meeste gevallen gaat het om verslaafden, zo schrijft de raad.

Het grootste deel van de `zorgmijders' heeft in het verleden wel contact met de hulpverlening gehad en zijn soms ook onder dwang opgenomen geweest. Maar ze konden en kunnen niet tegen hun wil behandeld worden. Volgens de raad is dat wel nodig om patiënten te kunnen aanpakken die weliswaar geen gevaar voor zichzelf of hun omgeving vormen, maar wel in acute nood verkeren en daardoor overlast veroorzaken.

De geestelijke gezondheidszorg is op dit moment niet in staat om adequaat op de treden. De raad wil dat hulpverleners actiever ingrijpen als iemand niet goed in staat is zijn eigen belangen te behartigen. Dit moet gebeuren door `bemoeiteams' van sociaal-verpleegkundigen en psychiaters die samenwerken met de politie, sociale dienst en de verslavingszorg.

Respect voor zelfbeschikking, uitgangspunt in de huidige Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (Bopz), voldoet voor deze groep niet, zegt de raad. De behandeling van deze patiënten moet kunnen worden afgedwongen. Ook wil de raad dat een commissie onderzoekt of de dwangbehandeling en dwangopname, juridisch niet eenvoudiger te regelen is. De dwangopname wordt nu vooraf getoetst waarbij onder meer het openbaar ministerie, de burgemeester en de rechter zijn betrokken.