Spanjaard werkt op topniveau

Driekwart jaar geleden meldde Robin de Raaff al dat hij zijn opdrachtwerk voor het Concertgebouworkest niet op tijd zou kunnen afkrijgen, hij had zijn handen vol aan de opera Raaff voor het komende Holland Festival. Vandaar dat Ed Spanjaard in Utrecht een min of meer Frans programma dirigeerde. Het Oostenrijks expressionisme van De Raaff werd ingeruild voor het impressionisme van Robert Heppeners Eglogues, waarin de Franse toon even onmiskenbaar is als in de overige werken van Ravel en Messiaen, een licht Hans Werner Henze-randje daargelaten.

Eglogues (Herderszangen) componeerde Heppener in 1963 (revisie 1981), in een tijd waarin hij filmmuziek schreef voor Een zondag op het eiland van de Grande Jatte van Frans Weisz en toneelmuziek voor Shakespeares De Storm. De Herderszangen zijn uitgesproken `landschappelijke' muziek, een titel als Paysage spreekt voor zich.

Landschappelijk is ook Messiaens bedwelmende Poèmes pour Mi, een liederencyclus uit 1936-1937 op eigen tekst. Een titel als Paysage (het tweede lied dat in microvorm de gehele cyclus weerspiegelt) is wel bijzonder elegant, handelend over een meer, diepblauw als een juweel. De rijke akkoorden dacht Messiaen in bijpassende kleurenpracht, naast violet-blauw nog rood, oranje, wit en goud. De toon is overwegend lyrisch licht, maar Messiaen dacht niet aan een lichte sopraan maar aan de stem van Marcelle Bunlet, een Franse Brünnhilde. Miranda van Kralingen voldeed aan beide eisen, aan de serene intimiteit en aan de extatische Wagneriaanse brille.

Bij het spelen van Ravels Ma Mère l'Oye wist Messiaen zijn tranen niet te bedwingen. Met name het meest landschappelijke slot (Le Jardin feërique) maakte, hier gespeeld in de volledige balletadaptatie, grote indruk. In mijn herinneringen overtrof het zelfs de uitvoeringen onder Haitink en Boulez – adembenemend, de apotheose van een schitterend concert.

Concert: Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Ed Spanjaard. Gehoord: 6/5 Vredenburg Utrecht. Radio 4: 9/5 14 uur.