Picasso biedt kunstmarkt hoop

Afgelopen week werden schilderijen van Picasso voor uitzonderlijk hoge bedragen geveild. Is dit een teken dat de kwakkelende kunstmarkt nu aantrekt?

Het schilderij Jongen met een pijp van Pablo Picasso werd deze week bij Sotheby's in New York geveild voor het recordbedrag van 101,4 miljoen dollar, oftewel ruim 85 miljoen euro. Daar bleef het niet bij. Een dag later bracht een naaktschilderij uit 1954 van de Franse schilder drie keer zoveel op als werd geschat: ruim 10 miljoen euro.

Patrick van Maris, directeur van Sotheby's Amsterdam woonde beide veilingen bij. ,,Het was sensationeel, met 1500 bezoekers, zo'n vijftien camera's en vijftig telefoonlijnen voor de internationale bieders. Vanaf het moment dat ik er aankwam hing er een sfeer van `er zou wel eens iets kunnen gebeuren vanavond','' vertelt Van Maris door de telefoon vanuit New York.

Een veiling van impressionistische werken is doorgaans een goede graadmeter voor de stand van zaken op de kunstmarkt. Dat zijn namelijk de veilingen waar kopers als eerste diep in de buidel gaan tasten. De veilingen van Sotheby's in New York en Amsterdam tonen aan dat de zaken goed gaan, zegt Van Maris. ,,Er is een verhoogde belangstelling sinds dit jaar, voor alle stromingen. Na elf september deed iedereen een pas op de plaats. Nu is het vertrouwen terug.'' Ook schilderijen van ná het impressionisme zijn in trek, blijkt uit de veiling van de Picasso's.

De ommekeer lijkt niet op te gaan voor particuliere kunsthandelaren. Kunsthandelaar Loek Brons uit Amsterdam bijvoorbeeld, merkt niks van een aantrekkende kunstmarkt. Voor het gros van de kunsthandel gaat de verkoop nog moeizaam, vertelt Brons. Hij heeft zelf een `goede Tefaf' (kunstbeurs eerder dit jaar, red.) gehad, maar daar blijft het bij. De recordbedragen voor de Picasso's zeggen bovendien niks, meent hij. ,,Er zijn altijd gekken die rijk genoeg zijn om zoveel geld uit te geven voor één werk, en dat doen ze voor de status. Niemand kan genieten voor zoveel geld.''

Brons omschrijft het gedrag op kunstveilingen als `haantjesgedrag'. ,,Een Japanner kocht ooit op een veiling een schilderij voor een enorm bedrag. Hij was al oud en zei dat hij het mee zijn graf in zou nemen. Die uitspraak geeft aan dat het gaat om macht.''

Niels de Boer, medewerker van kunsthandel P. de Boer bv. in Amsterdam: ,,Er is altijd een klein groepje particulieren die geen last heeft van de economische dip en dus veel geld besteedt,'' zegt hij. Buiten dat groepje is er nog weinig verbetering in de kunstverkoop, is De Boer's ervaring. Bovendien: ,,Het schijnt dat Jongen met een pijp een uitzonderlijk mooi werk is en dat levert altijd veel op.''

Anneke Oele is directeur van de KunstRAI. ,,Er wordt dit jaar enorm gekocht op de KunstRAI.'' Een betere kunstmarkt? Oele meent dat de hogere verkoopaantallen vooral te danken zijn aan het `erg goede aanbod' van dit jaar. De kunstwereld heeft volgens haar niet een hele diepe dip gekend. ,,Iedereen hield zijn hart vast na elf september, het was voelbaar in mijn contacten met galerieën. Uiteindelijk viel het reuze mee.'' Ze sluit echter niet uit dat er iets gaande is: ,,Misschien hebben mensen hun geld sinds elf september goed beheerd en is er nu nieuwe hoop.''