MVO heeft niets te maken met liefdadigheid 1

Economisch filosoof en schrijver Johan Norberg heeft blijkens zijn uitspraken in NRC Handelsblad van 27 april wel erg oppervlakkig gefilosofeerd over het onderwerp maatschappelijk verantwoord ondernemen. Hij verwart dat laatste begrip steeds met liefdadigheid, terwijl het om wezenlijk iets anders gaat.

Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) is het nemen van verantwoordelijkheid door een bedrijf voor de gevolgen van haar handelen op sociaal, ecologisch en economisch gebied in de hele keten. Wat van een bedrijf verwacht mag worden, is simpelweg het naleven van de spelregels die we met zijn allen hebben afgesproken. Deze regels zijn vastgelegd in bijvoorbeeld de arbeidsverdragen van de ILO, mensenrechtenverklaringen en de OESO-Richtlijnen voor Bedrijven.

Norberg beweert ten onrechte dat NGO's zelf een ideologie hebben verzonnen die ze aan bedrijven `opleggen'. NGO's en vakbonden constateren dat bedrijven internationale normen vaak niet naleven, bijvoorbeeld in landen waar arbeidsnormen niet door de overheid worden gehandhaafd. Het probleem is dat overheden alléén niet meer in staat zijn nationale en internationale normen te handhaven. Er is geen andere keus dan bedrijven zelf een deel van de verantwoordelijkheid te geven en door publieke verantwoording, externe toezichthouders en, in laatste instantie, door middel van sancties te zorgen voor handhaving. Dat heeft niets met liefdadigheid te maken, die soms inderdaad als `schaamlap' gebruikt wordt.

Dat NGO's louter one issue-bewegingen zijn is ook achterhaald. Vijfendertig Nederlandse NGO's en de vakcentrales hebben zich verenigd in het MVO Platform. Het Platform heeft een referentiekader gepresenteerd dat internationale verdragen `vertaalt' in verantwoordelijkheden van bedrijven en aanvult met principes als transparantie, ketenverantwoordelijkheid en bereidheid tot een dialoog.