Migrainepatiënt heeft na hartoperatie minder hoofdpijn

Migrainepatiënten die zijn geopereerd aan een aangeboren defect in hun harttussenschot, een zogenoemd open foramen ovale, lijken daarna minder last te hebben van hoofdpijnaanvallen. In het Leuvense universiteitsziekenhuis Gasthuisberg ondergingen 76 migrainepatiënten een operatieve harttussenschotsluiting (Neurology, 27 april).

Hoewel die ingreep niet bedoeld was om de migraineklachten te bestrijden, zeiden nogal wat patiënten dat ze na de operatie minder last hadden van hoofdpijn. Daarom zijn de hoofdpijnklachten achteraf geïnventariseerd. Het bleek dat het aantal geopereerde patiënten dat last had van migraine met een aura, afnam van 18,2 procent naar 5,3 procent. Bij een vergelijkbare onderzoek in Duitsland, in dezelfde aflevering van Neurology gepubliceerd, ging het om 215 geopereerde migrainepatiënten, waarbij de frequentie van de migraineaanvallen met gemiddeld ruim 50 procent afnam.

Het foramen ovale heeft bij volwassenen geen functie meer. De opening in het schot tussen de hartboezems zorgt er bij het ongeboren kind voor dat het bloed direct van de rechter harthelft naar de placenta gaat in plaats van naar de nog niet functionerende longen. Na de geboorte sluit dit gat met een klep, die uiteindelijk bij de meeste mensen helemaal dichtgroeit. Als dat niet gebeurt, kan onder ongunstige omstandigheden bloed met eventuele stolseltjes van de rechter harthelft in de grote hartcirculatie links terechtkomen. De operatieve sluiting van het foramen ovale werd bij de patiënten uitgevoerd omdat zij leden aan kleine stolsels in hun hersenen, of omdat ze last hadden van bijmenging met zuurstofarm bloed. De onderzoekers weten nog niet wat de verklaring is voor de afname van de hoofdpijnaanvallen na de operatie. Het kan zijn dat de migraine bij sommige patiënten het gevolg is van kleine stolsels in de hersenen. Ook zou een nog onbekende stof via de opening in het tussenschot in de bloedstroom naar de hersenen terecht kunnen komen.

Een commentaar in Neurology benadrukt dat het hier om onderzoek gaat waarbij pas achteraf het verband is gelegd. Voordat men op grote schaal migrainepatiënten aan een open foramen ovale gaat behandelen, moet er daarom eerst een betrouwbaar prospectief onderzoek komen.