Veilige haven in onveilige tijd

Strengere veiligheidseisen in de havens leveren werk op voor bedrijven in de beveiligingsbranche.

Maar verder levert de angst voor terrorisme weinig nieuw werk opin de sector.

Marc Rensing wijst op een bulkcarrier die in de Amsterdamse Hornhaven ligt afgemeerd. ,,Eens even kijken of we bij dat schip kunnen komen.'' Aangekomen bij de poort van de betreffende terminal, constateert hij: ,,Ja hoor, het hek is open, je kunt zó het terrein op.''

Rensing, salesmanager airport & port security bij Falck, een van de grootste beveiligingsbedrijven in Nederland, kan ze zó aanwijzen: de havenbedrijven die nog lang niet voldoen aan de strenge International Ship and Port Facility Security Code (ISPS) die vanaf 1 juli geldt voor zeehavens. Een havenbedrijf dat vanaf die datum geen afsluitbaar hek, een portier, camera's en een alarminstallatie heeft, krijgt een boete en mag, na een herhaalde overtreding, geen Amerikaanse schepen meer ontvangen. Doel van de maatregelen is om te voorkomen dat terroristen aan boord komen. Rensing: ,,Er zijn nu al cruiserederijen die terminals waarschuwen dat hun schepen niet meer komen als de terminal niet afdoende is beveiligd.''

Met de strenge beveiliging zijn flinke kosten gemoeid. ,,Ga er maar van uit dat een middelgrote terminal al gauw een half miljoen euro moet investeren'', zegt Rensing. ,,De basismaatregelen kosten al gauw twee ton. Dan hebben we het nog niet over een portier à 25 euro per uur.'' Hij wijst op een kapot hek rond een asfaltbedrijf. ,,Daar spring je zo over heen. Maar ja, welke terrorist wil nu iets met asfalt?'' Oliemaatschappijen en Amerikaanse bedrijven zijn het verst gevorderd met de maatregelen, volgens Rensing. Vorige maand werden in Rotterdam de eerste ISPS-certificaten uitgereikt, onder meer aan ECT Home Terminal, Keppel Verolme, Stena Line en een baggerschip van Ballast Ham Dredging.

Falck krijgt de laatste maanden zo'n drie aanvragen per week uit de Amsterdamse haven om eens te komen praten over een beveiligingsplan. ,,En dat aantal groeit'', volgens Rensing. In Amsterdam zijn 70 terminals die beveiligd moeten worden, in Rotterdam ruim 130. In Antwerpen heeft Falck 700 bewakingsmensen in dienst. ,,Ik denk dat onze omzet dit jaar alleen al in Amsterdam met 2 à 3 miljoen euro zal stijgen.''

De zeer strenge veiligheidseisen voor lucht- en zeehavens zijn economisch welkom voor de beveiligingsbranche. Want anders dan men zou verwachten in een tijdperk waarin veiligheid een hot issue is, is van grote bloei in de sector geen sprake.

,,Zowel de elektronische beveiliging als de zogeheten manbeveiliging stagneren als gevolg van de economische malaise'', volgens Thom Rolf, algemeen directeur van Falck Nederland en bestuurslid van de Vereniging van Beveiligingsorganisaties (VVBO). ,,Na de aanslagen in de VS, de moord op Fortuyn en de oorlog in Irak waren er wel pieken, maar die waren steeds van korte duur.''

[vervolg BEVEILIGING: pagina 11]

BEVEILIGING

'Na 11 september groeide de vraag naar portiers'

[vervolg van pagina 9]

Ron Visser, algemeen directeur van SRS Beveiliging, beaamt dat. ,,Het is niet zo dat de orders hier binnenstromen als er een grote aanslag is geweest. We zien wel piekjes in de vorm van meer offerteaanvragen, maar dat duurt maar kort. Na 11 september groeide de vraag naar portiers, maar na een maand was de stress voorbij en ging men weer bezuinigen op personeel.'' Typisch Nederlands, vindt Visser. ,,Beveiliging is hier altijd het sluitstuk. Het is het eerste waar men op bezuinigt en het laatste waar men aan denkt bij een nieuw bedrijf. Nederlanders maken nuchtere risicoanalyses. We halen ons gevoel van onveiligheid van de tv en uit de krant, maar het gebeurt altijd bij een ander.'' Of, zoals Thom Rolf van Falck zegt: ,,Het gaat wel veel over veiligheid, maar het blijft grotendeels bij woorden.''

Maar de beveiligingsbranche was dan ook wel verwend, de afgelopen decennia. Jaren waarin de omzet verdrievoudigde, waren geen uitzondering, volgens Thom Rolf. En nog steeds gaat het goed met de branche, vergeleken met andere sectoren. ,,Maar de groei van 10 tot 14 procent per jaar is er wel uit'', zegt Visser. ,,Vorig jaar kwamen we niet verder dan 5 procent.'' Belangrijke oorzaken waren de bezuinigingen bij de detailhandel en het instorten van de kantorenmarkt.

Door de recessie is ook de concurrentie fors toegenomen. Visser van SRS Beveiliging: ,,Vroeger waren er drie of vier concurrenten bij aanbestedingen, nu soms wel acht. De tijd dat de fax met de offerte er aan de bovenkant inging en er aan de onderkant meteen weer getekend uitkwam, is voorbij. Ik zeg wel eens voor de grap: we moeten nu echt werken. We moeten het momenteel hebben van renovatie van kantoren, verzekeraars die eisen stellen en verhuizingen naar andere bedrijfspanden. Niet van nieuwe klanten die eens flink gaan investeren.''

Ook het aantal opdrachten van de overheid valt tegen. Daarvan had de beveiligingsbranche hoge verwachtingen in verband met het uitbesteden van politie- en gevangenistaken, aldus directeur Rolf van Falck. ,,Die uitbesteding gaat heel aarzelend. Maar de druk op het overheidsbudget en de behoefte aan veiligheid zullen op termijn zeker leiden tot meer opdrachten voor de particuliere branche'', verwacht hij.

Falck zoekt de omzetgroei momenteel in niches: het bedrijf, dat binnenkort fuseert met het eveneens wereldwijd opererende Securicor, scant in opdracht van TPG sinds vorig jaar luchtpost op Schiphol. Met uitvaartbedrijf Monuta is een contract gesloten voor de beveiliging van huizen tijdens een begrafenis of crematie. En met een energiebedrijf wordt besproken of het aflezen van meterstanden op onveilige adressen kan worden uitbesteed aan beveiligingspersoneel.

Activiteiten waar nog wel groei in zit, volgens Rolf, zijn toezichthouden op scholen, bibliotheken en winkelcentra, en zogeheten eventbewaking, bij popconcerten, festivals en voetbalwedstrijden. Ook screende Falck alle gasten bij het huwelijk van Willem-Alexander en Máxima en bij de begrafenissen van prins Claus en koningin Juliana. ,,Rond dat soort evenementen, waar mensen van faam komen, worden de beveiligingseisen steeds zwaarder.''

Ook van de steeds strengere veiligheidseisen in de vervoerssector verwacht Falck veel. De omzet van het bedrijf op Schiphol steeg met tientallen procenten door de verhoogde veiligheid voor vluchten naar de VS en de controle van alle ruimbagage. Airport & port security manager Marc Rensing: ,,Niet alleen terminals en havenbedrijven moeten net zo waterdicht worden als luchthavens, ook het hele logistieke traject naar de havens toe moet beveiligd worden. Denk aan de verzegeling van goederentreinen en binnenschepen en de beveiliging van vrachtloodsen. De beveiliging van die hele logistieke keten gaat de branche echt tientallen miljoenen opleveren.''