Stem massaal op Belle van Zuylen!

De KRO-lijst van `De grootste Nederlander aller tijden' heeft een onaanvaarbaar hoog macho-karakter, meent Wouter van Oorschot.

Conform succesrijke voorbeelden in het buitenland heeft de Katholieke Radio Omroep het initiatief genomen tot de uitverkiezing van `De grootste Nederlander aller tijden'. Deze uitverkiezing moet haar beslag krijgen gedurende een bijna Idols-gelijke, in ieder geval uitputtende, nationale radio- en televisiecampagne die begonnen is op 26 april 2004 en ruim een half jaar later haar apotheose moet vinden in een slotuitzending op het eerste televisienet op 15 november. Er worden dus kosten noch moeite gespaard. De eindpresentatie is in handen van media-icoon Frits Spits.

De KRO heeft een commissie van drie personen gevraagd een lijst van 200 kandidaten op te stellen en presenteert deze op haar webstek http://www.degrootstenederlander.nl/start.php als `deskundigen'. Het zijn Herman Pleij (hoogleraar Historische Nederlandse Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam), Andrée van Es (voormalig fractievoorzitter PSP, voormalig directeur van het Amsterdamse cultureel theater De Balie, die óók meewerkte aan de `introductiecursus' voor HKH prinses Máxima) en Joost Zwagerman (schrijver en presentator van het bekende VPRO-tv-programma `Zomergasten').

,,Om tot een afgewogen oordeel te komen'', aldus de KRO op haar webstek, ,,heeft de commissie zich laten adviseren door een groot aantal deskundigen op allerlei vlakken. Deze deskundigen gaven aan wie in hún vakgebied de `groten' zijn die in aanmerking kunnen komen voor de nominatielijst.''

Laat ons deze deskundigen bezien (zie inzet) en laat ieder voor zich besluiten hoevelen van hen men voldoende kent om te kunnen beamen dat het hier inderdaad deskundigen betreft. Laat ieder ook zelf bezien hoeveel personen op deze lijst ontbreken van wie men zéker weet dat zij ,,in hún vakgebied'' vele malen deskundiger zijn dan de wél geraadpleegden.

Tot welke conclusies men ook komt: dat dit er niet toe doet, bleek reeds afdoende uit de 200 door deze subdeskundigen en superdeskundigen (de commissie van drie) samengestelde lijst van `kandidaat-grootste-Nederlanders'. Hierop figureerden 28 vrouwen en 172 mannen, alsof de deskundigen, twee feministische golven in de 20ste eeuw ten spijt, daar niets van hebben opgestoken.

Vrouwelijke genomineerden: Sonja Barend, koningin Beatrix, Eva Besnyö, Fanny Blankers-Koen, Majoor Bosshardt, Mies Bouwman, Christina Deutekom, Sjoukje Dijkstra, Rineke Dijkstra, Mary Dresselhuys, Marlene Dumas, Anne Frank, Suze Groeneweg, Hella Haasse, Hadewych, Kenau Simonsdochter Hasselaar, Aletta Jacobs, koningin Juliana, Marga Klompé, Ada Kok, Alexandra Radius, Hannie Schaft, Annie M.G. Schmidt, Anna Maria van Schurman, Joke Smit, Monique van de Ven, koningin Wilhelmina, Leontien Zijlaard-Van Moorsel.

Nu een willekeurige greep uit nietgenomineerde vrouwen: Giselle d'Ailly, Willeke Alberti, Anna Blaman, Esther de Boer-van Rijk, Ina Boudier-Bakker, Corry Brokken, Carry van Bruggen, Anna Bijns, Kitty Courbois, Heintje Davids, Betje

Deken, Ida Gerhardt, Annemarie Grewel, Anneke Grönloh, Fritzi Harmsen van Beek, Judith Herzberg, Etty Hillesum,

Xaviera Hollander, Stien Kayzer, Atje Keulen-Deelstra, Tante Leen, Hannes Meinkema, Hanny Michaelis, Marga Minco, Linda de Mol, Johanna Naber, Connie Palmen, Annie Romein-Verschoor, Katja Schuurman, Mary Servaes, Amalia van Solms, Haya van Someren-Downer, Carry Tefsen, Charley Toorop, M. Vasalis, Aagje Wolff, Freule Wttewaal van Stoetwegen, Yomanda, Mary Zeldenrust-Noordanus, Belle van Zuylen.

Ik bedoel: kijk naar de 178 genomineerde mannen en besluit hoeveel er daar niet met gemak ten mínste uit kunnen ten faveure van één van de niet-genomineerde vrouwen, voordat u oordeelt over het soortelijk gewicht van de 40 hier genoemde vrouwen die op de kandidatenlijst van de KRO ontbreken.

Ontbráken moet ik zeggen, want zojuist heeft de KRO bekendgemaakt dat de schrijfster Belle van Zuylen (17401805) te elfder ure aan de lijst is toegevoegd. Samen met de inderdaad iets bekendere prins Bernhard.

De KRO meldt dit op haar webstek als volgt: ,,Bernhard & Belle: Twee nieuwe nominaties. Prins Bernhard en schrijfster Belle van Zuylen zijn toegevoegd aan de lijst van nominaties. Bezoekers van deze site hebben een week lang ontbrekende namen aan de lijst kunnen toevoegen. De commissie heeft alle suggesties in overweging genomen en besloten dat deze twee Grote Nederlanders per direct op de lijst komen. Vanaf nu kan er niet meer genomineerd worden door het publiek.''

Met recht kunnen we deze toevoegingen samenvatten als `Belle en het beest'. Hoevelen háár aangemeld hebben vergeleken bij Bernhard, zal wel geheim gehouden worden. Intussen citeerde Het Parool van 4mei het ANP aldus: ,,De commissieleden verklaren dat ze haar simpelweg over het hoofd hadden gezien.'' Dat waren dus een hoogleraar Historische Nederlandse Letterkunde, een feministisch angehauchte ex-politica en directeur van een intellectueel cultuurtheater en een hedendaagse romancier die tevens poseert als veelzijdig opiniemaker en essayist van een generatie van ná `de grote drie', die zich hebben laten adviseren door 37 `subdeskundigen' en maar liefst vier `redacties', waarvan drie van het bij uitstek algemeen deskundig geachte dagblad De Telegraaf. Daaronder bevinden zich ten minste drie bekende schrijvers, één superkenner van de hele wereldliteratuur én de hoofredactrice van het feministische maandblad Opzij.

Toegegeven: ík heb Belle van Zuylen aangemeld. Toegegeven ook: ik ben partijdig. Nauwelijks verzachtende omstandigheid bovendien: mijn partijdigheid is afgeleid van die van mijn ouders. Zíj waren het, die van mening waren dat de verzamelde werken van Belle van Zuylen, Nederlands schrijfster van wereldfaam maar buiten ons land beter bekend als Isabelle (of Madame) de Charrière, compleet moesten worden uitgegeven, en zij waren het ook, die de moed hadden dit te doen.

Dus mijn mening telt niet. Laat daarom iedereen die al wél vond dat Belle van Zuylen vanzelfsprekend op de KRO-lijst thuishoort, nu zij als 29ste vrouw daaraan is toegevoegd, bij wijze van protest tegen het macho-karakter van die lijst op háár stemmen! Al is het maar om haar beroemde uitspraak: ,,Ik heb geen talent voor ondergeschiktheid.''

Wouter van Oorschot is uitgever.