Ophef over innovatief voetbalpak

Door aftrek van zes punten kan Kameroen in 2006 vrijwel zeker niet meedoen aan het WK voetbal. Oorzaak: spelen in voetbalpakken. Kledingsponsor Puma voert campagne voor steunbetuigingen.

De Duitse sportkledingfabrikant Puma is een campagne begonnen om publieke steun te verwerven voor het nationale voetbalelftal van Kameroen, dat van de wereldvoetbalbond FIFA voor de WK-kwalificatie zes punten in mindering heeft gekregen wegens het spelen in bodysuits bij het toernooi om de Afrika Cup. De kledingsponsor van het Afrikaanse team heeft speciaal voor die actie een website geopend, waarmee het de FIFA onder druk wil zetten bij behandeling van de beroepszaak die Kameroen heeft aangespannen.

De ongebruikelijke handeling van Puma komt deels voort uit schuldgevoel en deels uit compassie met de Kameroeners, die zich als gevolg van de straf vrijwel zeker niet kunnen kwalificeren voor het wereldkampioenschap voetbal van 2006 in Duitsland. Het lijkt uitgesloten dat Kameroen groepswinnaar wordt met Egypte, Ivoorkust, Libië, Soedan en Benin als tegenstanders; slechts de nummers één van de vijf Afrikaanse poules plaatsen zich voor de eindronde van het WK.

Puma voelt zich medeschuldig, omdat het idee van de bodysuit door de kledingfirma bedacht is. Uit innovatieve, zakelijke en publicitaire overwegingen; voetballers in een afwijkend tenue trekken nu eenmaal meer aandacht. Begin 2002 baarde Puma opzien door de Kameroense voetballers bij het toernooi om de Afrika Cup in Mali in mouwloze shirts te laten spelen. Een spraakmakende noviteit, die vijf maanden later door FIFA werd verboden bij het WK voetbal in Japan en Zuid-Korea.

Hoewel het reglement alleen voorschrijft dat een voetballer in een shirt en een broek moet spelen, en elke nadere omschrijving ontbreekt, durfde Kameroen de confrontatie met FIFA destijds niet aan en koos voor de traditionele outfit. Bij het laatst gehouden toernooi om de Afrika Cup, in februari dit jaar, gingen Puma en Kameroen een stap verder, maar pas nadat het FIFA-reglement uitvoerig was bestudeerd. Noch Puma noch de Kameroense voetbalbond Fecafoot zag in de voorschriften aanleiding af te zien van het revolutionaire tenue waarvan de broek en het shirt uit één deel bestaan, het one-piece kit geheten. Als de FIFA voorschrijft dat spelers `een trui of shirt' en `een korte broek' dienen te dragen, kan er volgens de wereldvoetbalfederatie geen misverstand over bestaan of daarmee twee kledingstukken worden bedoeld. Maar Puma en Fecafoot lezen dat niet in regel 4, lid 2; zij draaien de bewering om en stellen dat het reglement een tenue uit één stuk pertinent niet verbiedt.

Met toestemming van de Afrikaanse voetbalfederatie CAF besloot Kameroen begin dit jaar de Afrikaanse titel in bodysuits te verdedigen. Een dag voor aanvang van het toernooi, dat in Tunesië werd gehouden, verbood de FIFA Kameroen evenwel in de voetbalpakken te spelen. Kameroen protesteerde en kreeg alsnog toestemming alleen de groepswedstrijden in bodysuits te spelen, omdat de FIFA gevoelig was voor het argument dat in korte tijd geen nieuwe tenues geregeld konden worden. Maar vanaf de kwartfinales moesten de Kameroense voetballers van de bond weer het traditionele shirt en broek dragen.

Toen bleek dat Puma binnen de gestelde termijn geen alternatieve speelkleding kon leveren, vroeg Kameroen bij de CAF toestemming de kwartfinalewedstrijd tegen Nigeria wederom in de pakken te mogen spelen. Niet de CAF maar het organisatiecomité, dat verantwoordelijk is voor het toernooiverloop, gaf uiteindelijk goedkeuring. De FIFA nam hiermee geen genoegen en besloot de zaak voor te leggen aan de tuchtcommissie, ook al wierp Kameroen dat door een 2-1 nederlaag werd uitgeschakeld tegen dat de wedstrijdofficial geen melding van het incident had gemaakt. Maar volgens de FIFA laadt Kameroen de verdenking op zich het behagen van de kledingsponsor boven het naleven van de reglementen te hebben gesteld.

De tuchtcommissie van de FIFA besloot op 16 april Kameroen een boete op te leggen van 200.000 Zwitserse francs en wegens de aard van de overtreding het land zes punten in mindering te brengen bij de WK-kwalificatie. De FIFA neemt het Kameroen vooral kwalijk, dat de termijn voor uitstel is overschreden en vindt een boete alleen ontoereikend. Daarmee wil de federatie uitdrukkelijk een voorbeeld stellen om precedentwerking te voorkomen.

Die laatste bewering lijkt juridisch niet waterdicht, omdat de spelers geen verwijtbaar gedrag ten laste kan worden gelegd. En bij precedentwerking gaat FIFA voorbij aan de tussenoplossing om puntenvermindering als een voorwaardelijke straf op te leggen. Daarnaast wordt de puntenaftrek door de publieke opinie als buitensporig ervaren. En om die gevoelens zichtbaar te maken poogt Puma in Frankrijk, Groot-Brittannië, Duitsland, Italië en Nederland met de campagne `nothing is possible' de publieke opinie te mobiliseren. Op de website www.myindomitablelions.com/vote_cameroon waren vanochtend al bijna achtduizend adhesiebetuigingen binnengekomen.

In een reactie stelt Puma dat de straf elke grond mist en er geen sprake van precedentwerking kan zijn, omdat Kameroen conform FIFA's slogan `for the good of the game' heeft gehandeld. De fabrikant wijst erop dat het trekken aan shirtjes bij bodysuits wordt bemoeilijkt en doelpuntenmakers niet meer in staat zijn hun shirt uit te trekken, uitgerekend acties die de FIFA wil uitbannen. Verder vindt de kledingfirma dat Kameroen niet op oneerlijke wijze sportief voordeel uit de bodysuits heeft gehaald.