Melpomene

Melpomene was in 1896 de eerste vrouw die een marathon liep. Op 8 maart 1896 deed ze dat als oefening voor de Olympische Spelen in Athene dat jaar. Maar toen mocht ze niet meedoen, omdat ze vrouw was. Toch liep ze deze race uit, bespuugd en uitgescholden door de toeschouwers. Het nieuws van die achtste maart was zo opmerkelijk dat het met vertraging doordrong tot de Europese pers.

Melpomene was niet haar echte naam, maar zo werd ze wel bekend. Bij de burgerlijke stand vonden ze haar terug als Stamatis Rovithi. Als moeder van twee kinderen had ze het niet breed. Haar maatschappelijke positie wilde ze voor eens en altijd achter haar laten door deel te nemen aan de olympische marathon. Rovithi hoopte hierdoor de aandacht te trekken van de Griekse kroonprins, die haar daarna werk zou aanbieden of misschien zelfs zijn hart. Op 8 maart oefende ze voor de Spelen door van Marathon naar Athene te lopen.

Het Franstalige dagblad Messager d'Athenes van 14 maart 1896 schreef hierover: `Ze liep alleen en deed er vier uur en dertig minuten over om de afstand te overbruggen. Ze is een keer voor tien minuten gestopt om wat sinaasappelen leeg te zuigen.' Op 27 maart dat jaar werd het bericht geplaatst in het Duitse Sport im Bild. Twee dagen later was het aan de Allgemeine Sport-Zeitung uit Oostenrijk om de lezers hiervan op de hoogte te stellen. Het leek voor Melpomene een goede generale repetitie.

Zo zou het niet gaan, want de organisatie en zelfs de kerk werkten niet mee. Melpomene startte toch, enkele minuten nadat de vijftien mannen waren begonnen aan de eerste olympische marathon van de geschiedenis. Zonder zegening van de kerk, waarom ze had gevraagd aan de plaatselijke geestelijke van Marathon. Die weigerde, want alleen de officieel geregistreerde sporters wilde hij Gods steun geven. Melpomene kende letterlijk God noch gebod toen de kilometers onder haar schoenen verdwenen. Om het nog erger te maken, werd ze onderweg door verbaasde en vooral boze toeschouwers beschimpt, bespuugd en bekogeld. Ze haalde de eindstreep, maar niet in het olympisch stadion. Omdat de toegang werd geweigerd liep ze haar slotronde om die lokatie heen en eindigde daar de race.

Het Hongaarse IOC-lid Franz Kemény schreef in 1896 in Zeitschrift für das Realschulwesen: `Inderdaad, er was een vrouw, Melpomene, die de veertig kilometer in 4,5 uur aflegde, maar niet werd toegestaan mee te doen. De krant Akropolis was het hiermee niet eens, omdat haar deelname zeker geen protesten zou hebben veroorzaakt bij de mannelijke atleten.' Onofficieel schreef Melpomene geschiedenis en het zou mooi zijn als hieraan tijdens de komende Spelen wordt herinnerd.

jurryt@xs4all.nl