Bolkestein niet terug als eurocommissaris

Eurocommissaris Frits Bolkestein (Interne Markt) ambieert geen tweede ambtstermijn en keert dus na 1 november, wanneer de Commissie formeel aftreedt, niet terug. Dit zegt hij in een gesprek met deze krant.

Bolkestein zou vandaag premier Jan Peter Balkenende op de hoogte stellen van zijn besluit. Balkenende had onlangs aangedrongen op duidelijkheid van Bolkestein over zijn toekomstplannen. Eind vorige maand zei de voormalige VVD-leider nog dat hij de voortzetting van zijn functie als eurocommissaris zou laten afhangen van de keuze van de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de Europese Unie. De regeringsleiders van de EU-landen nemen hierover naar verwachting half juni in Brussel een besluit.

Tegenover deze krant zegt de 71-jarige Bolkestein al veel eerder te hebben besloten geen tweede termijn te ambiëren. Hij heeft dat steeds welbewust voor zich gehouden om geen invloed in Brussel te verliezen. ,,Je moet nooit spreken over weggaan tot het zover is.''

Bolkestein komt met zijn bekendmaking juist nu het Europees Parlement deze week zijn zittingsperiode heeft afgesloten. Tussen 10 en 13 juni zijn er Europese verkiezingen. De nieuwe Europese Commissie treedt 1 november 2004 aan.

Als belangrijkste reden voor zijn vertrek noemt Bolkestein zijn plan om een boek te schrijven over de invloed van intellectuelen op de wereldpolitiek. Hij volgt hiermee een wens uit zijn studententijd, toen hij hierover een proefschrift wilde schrijven. ,,Het is een onderwerp dat me nu al zo'n vijftig jaar bezighoudt'', zegt hij. ,,Ik wil het goed in kaart brengen en daar heb ik veel tijd voor nodig.'' Bolkestein gaat het boek in het Engels schrijven. Zijn leeftijd heeft slechts indirect een rol gespeeld in het besluit niet door te gaan. Bolkestein is volgens eigen zeggen nu nog voldoende ,,fit'' om veel te gaan schrijven. ,,Er mankeert mij niets.''

Hij omschrijft zijn baan van eurocommissaris als ,,de mooiste functie die een Nederlander kan doen''. Bolkestein gaat ervan uit dat zijn opvolger uit een van de twee grootste coalitiepartijen, CDA of VVD, zal komen. Volgens hem zijn hierover geen vaste afspraken gemaakt. De enige afspraak was dat Bolkestein als eurocommissaris kon doorgaan, indien hij dit zou wensen.

Als mogelijk opvolger van Bolkestein als Nederlands lid van de Europese Commissie circuleren in Brussel al enige tijd de namen van voormalig minister van Financiën Onno Ruding (CDA) en de huidige minister van Landbouw, Cees Veerman (CDA). Bolkestein zelf noemde al eens Ruding en ook voormalig PvdA-minister Klaas de Vries. Hij vindt het ,,pertinent verkeerd'' als zijn opvolger een zittende minister zou zijn, zoals Veerman. ,,Die man heeft voor vier jaar getekend.''

De VVD claimt de post van eurocommissaris onverminderd, zo heet het in kringen rond de VVD-top. De partij zet daarbij alle kaarten op één kandidaat: Neelie Kroes, voormalig minister van Verkeer en Waterstaat.

VRAAGGESPREK pagina 3