Athene in de ban van antiterreur

Drie maanden voor de Olympische Spelen in Athene is er al een records gesneuveld: nooit waren de beveiligingskosten zo hoog. De oppositie groeit en spreekt smalend van `big brother in Athene'.

Onder normale omstandigheden zou drievoudige bomaanslag, die eergisteren plaatsvond op een politiebureau in Athene, nauwelijks aandacht hebben gekregen – zeker niet van de wereldmedia. Maar doordat de bommen ontploften op de dag dat het nog precies honderd dagen duurde voordat de Olympische Spelen in Athene beginnen – waardoor er veel journalisten in de hoofdstad waren – kreeg de, nog steeds niet opgeëiste aanslag, aanvankelijk de allure van een Al-Qaeda-initiatief. De Amerikaanse tv-zender CNN opende er urenlang haar nieuwsbulletins mee, de persbureaus en de Britse BBC had het ten onrechte over luxehotels in de buurt die begin augustus belangrijke gasten zouden herbergen. Bijna alle Griekse kranten spraken gisteren in dit verband van `terreurhysterie'.

De kwestie is dat na de 11de september 2001 en vooral na de aanslagen in Istanbul (november 2003) en Madrid (maart 2004) de veiligheid alle andere aspecten van de Spelen, inclusief de vraag of alles wel op tijd klaar komt, is gaan overschaduwen.

Reeds na de 11de september kreeg de bescherming tegen terreur de absolute prioriteit. De kosten ervan gingen driemaal die van de bescherming van de Spelen van Sydney in 2000 bedragen. Na `Madrid', dat ook bijna samenviel met de verkiezingen in Griekenland die de conservatieve partij Nieuwe Democratie aan de macht brachten, zijn ze nog verder opgevoerd.

De nieuwe minister van Financiën, Jorgos Alogoskóufis, maakte bekend dat het totaalbedrag voor de Spelen, 4,6 miljard euro, met nog eens een miljard wordt verhoogd. Zeker de helft daarvan gaat naar de veiligheid.

Aanvankelijk wonnen de Griekse autoriteiten over de beveiliging van de Spelen advies in bij zeven landen, waaronder Israël. In tweede instantie kwam Rusland daar bij, vanwege zijn – omstreden – ervaring bij een chemische aanval. Na `Madrid' werd ook de steun van de NAVO ingeroepen, zoals ook de Portugese regering deed met het oog op het Europees kampioenschap voetbal, volgende maand in Portugal.

Inmiddels is duidelijk dat het Griekse territorium zal worden bewaakt door vliegdekschepen en door met radar uitgeruste AWACS-vliegtuigen. Vanuit Athene is gestipuleerd dat ze niet boven Grieks grondgebied zullen opereren. De Griekse grondwet is ook in het geding bij de vraag of de veiligheidsagenten, die ongetwijfeld de ploegen van de Verenigde Staten, Groot-Brittannië en Israël zullen beschermen, gewapend mogen zijn.

Ongeveer 55.000 Griekse politieagenten en militairen zullen over de Spelen waken. Een groot deel daarvan moet nog worden getraind in het hyperverfijnde communicatiesysteem van het voornamelijk Amerikaanse consortium SAIC, dat ook de beveiliging regelde van de Winterspelen in Salt Lake City. Hiervoor zal boven de stad permanent een zeppelin in de lucht zijn.

De oppositie, die er steeds is geweest, stelt schamper dat het sportieve element geheel dreigt te verdwijnen bij Spelen die steeds meer een militaire oefening lijken te worden. Burgemeester Dora Bakoyanni van Athene ging hier tegenin. Ze herinnerde aan de millenniumwisseling die een groot en feestelijk succes werd terwijl ook toen grootscheepse veiligheidsmaatregelen waren getroffen. Overigens worden dit de eerste Olympische Spelen die zijn verzekerd tegen niet doorgaan als gevolg van terrorisme of een natuurramp (aardbeving!).

Er was in Athene al gewag gemaakt van de (213) `Olympische hotels' die in vestingen worden herschapen, van de `Olympische taxi's' die extra duur maar ook extra beleefd zullen zijn, en van de `Olympische ziekenhuizen' waarvan er volgens de nieuwe minister van Gezondheid nog maar één gereed is. Hij denkt hierbij mede aan de opvang van slachtoffers van een eventuele aanslag met bacteriologische wapens.

Hieraan is nu door het ministerie van Verkeer het begrip `Olympische rijstrook' toegevoegd. Daarop zal uitsluitend Olympisch vervoer plaatshebben, vanaf zo'n drie weken voor het begin van de Spelen op 13 augustus. Over één en ander zal worden gewaakt met 546 camera's.

Niemand gelooft dat die camera's na de Spelen zullen worden weggehaald en de tegenstander spreken als smalend over `Big Brother' in Athene. Aanvankelijk werd de oppositie tegen de Spelen aangevoerd door milieu-activisten en de ecologische georiënteerde `Coalitie van links en vooruitgang'. Maar nu steeds meer de nadruk komt te liggen op politionele en militaire bescherming tegen terreur verdbreedt de tegenstand zich tot communisten, terwijl ook anarchisten zich niet onbetuigd laten. Het eerste `concert tegen de Spelen' is inmiddels ten beste gegeven – met uitsluitend rockmuziek overigens.