Amerikaanse droom nu nachtmerrie

Hoe reageert de Arabische wereld op de foto's uit Bagdad en op de excuses van Bush? Stemmen uit Damascus.

In een parkje in de rijke wijk Meze van Damascus zitten Sharzad en Ha'nah braaf Engels te leren. In hun lesboek English Low Level staan zinnen als ,,He is a criminal''. Bijna haar hele leven droomde Sharzad ervan naar de Verenigde Staten te gaan om daar te studeren. Nu, een jaar na de Amerikaanse inval in Irak, heeft ze er geen zin meer in. ,,Die seksuele dingen die ze doen met de Iraakse gevangenen, dat kan toch niet? Er is geen religie ter wereld die dit goedkeurt'', zegt ze. De zon weerkaatst op haar zonnebril. Haar zusje knikt instemmend als Sharzad spreekt: ,,Irakezen verzetten zich tegen de bezetting, maar de VS noemen dat terrorisme. En dan doen ze zoiets. Naar zo'n land wil ik niet verhuizen.''

Haar lievelingskanalen, de Arabische nieuwszenders Al-Jazira en Al-Arabiya, doen niet anders dan de foto's herhalen. Het interview dat president George Bush eergisteren gaf op Al-Arabiya heeft Sharzad niet gezien. ,,Geen interesse.''

Ook M'ha Abu Hamra, docente literatuur aan de universiteit, wil niet weten welke visie de president heeft op dit zoveelste drama in Irak. Ze keek in plaats daarvan naar een programma over de martelingen in de Iraakse gevangenissen. ,,Ik stopte met eten, walgend'', zegt ze in het Franse instituut in Damascus waar ze Arabische les geeft. ,,De Amerikanen hebben de kleren van Saddam Hussein aangetrokken'', zegt Abu Hamra. Ze is een vrouw zoals je er velen kunt vinden in het Midden-Oosten. Geen hoofddoek, opgestoken haar, vol met ideeën over vrijheid en gelijkheid. Het is voor haar moeilijk te bevatten dat het land dat zichzelf presenteert als grootste voorvechter van de vrijheid nu te kijk staat als natie van folteraars: ,,Vrije mensen die anderen dit aandoen, zitten zelf gevangen.''

In de `journalistenclub', een veredelde bar in de hogergelegen wijken van Damascus, kijkt het portret van president en leider Bashar al-Assad uit over de aanwezigen die bier drinken en nootjes eten. Vandaag wordt er niet op stille toon gepraat over de instabiliteit van het land, de onzekere toekomst of de macht van de president. Vandaag gaat het over de foto's uit Irak. ,,Zelfs mijn kinderen praten over deze foto's. Ze kunnen er niet van slapen'', zegt de Syrische televisiejournalist Kousha Rafiq. Volgens hem laten de foto's zien hoe verziekt de Amerikaanse cultuur is. ,,Het is goor, vies en smerig. Wij kunnen niets doen en moeten dit aanzien. Vreselijk.''

Niet iedereen is boos op de Amerikanen. Meer dan 25 jaar geleden ontvluchtte Hosna Abud Irak. Ze kwam in Syrië terecht, waar ze trouwde met een andere gevluchte Irakees. ,,Al die tijd hebben we gewacht op de val van het regime. De Amerikanen hebben dat voor elkaar gekregen'', zegt ze. Natuurlijk vindt ze de foto's vreselijk. ,,Maar wie weet wat die gevangenen op hun kerfstok hebben?''

Abud vindt het hypocriet dat de hele Arabische wereld nu vol afschuw reageert, maar zweeg toen Saddam zijn wreedheden beging.