`Ik moet lachen want zo is Lynn niet'

Nieuwe foto's van marteling en mishandeling van Iraakse gevangenen schetsen een beeld van schrijnende wetteloosheid onder de Amerikaanse bewaking in Abu Ghraib.

Het begint als een reisverslag uit Irak. Op de ene foto staan Amerikaanse militairen voor een moskee. Op een andere een soldaat op de rug van een kameel. En dan: een soldaat die een hondenriem vasthoudt die rond de nek van een Iraakse gevangene is gebonden. Hij is naakt, heeft een grimas op zijn gezicht en ligt op de grond.

Bij de meer dan duizend digitale foto's die in het bezit zijn gekomen van The Washington Post zijn beelden van naakte mannen, ogenschijnlijke gevangenen, die boven op elkaar liggen terwijl militairen om hen heen staan. Er is ook foto bij van een naakte man met een donkere kap over zijn hoofd, geboeid aan de deur van een cel. En een foto van een naakte man wiens handen zijn vastgemaakt aan een stapelbed met zijn armen zo ver uit elkaar getrokken dat zijn rug is gebogen. Een damesonderbroek is over zijn hoofd getrokken.

De schrijnende beelden, die werden rondgestuurd door de militaire politie die dienst deed in de Abu Ghraib-gevangenis nabij Bagdad, behoren bij een nieuwe reeks foto's uit de serie die vorige week werd vertoond door de Amerikaanse zender CBS. Ze lijken nieuw bewijs van de chaos en het gebrek aan professionalisme in de gevangenis zoals die zijn beschreven door majoor-generaal Antonio Taguba. Zijn rapport, gebaseerd op de foto's, maakte melding van ,,meerdere gevallen van sadistische, schaamteloze en buitensporige criminele mishandeling''.

De inhoud van deze serie foto's, uit de tweede helft van vorig jaar, loopt zeer uiteen: van alledaagse beelden over het militaire leven tot foto's waarop soldaten seks simuleren. De nieuwe beelden lijken aan te tonen hoe Amerikaanse militairen gevangenen hebben misbruikt – verscheidene militairen dragen mouwbanden ter identificatie. The Post heeft evenwel niet met zekerheid kunnen uitsluiten dat sommige foto's in scène zijn gezet.

De foto's zijn met behulp van verschillende digitale camera's genomen en op cd's gezet. Die werden verspreid onder de militairen van de 372ste Military Police Company, reservisten uit Cresaptown in Maryland. De foto's zijn, net als andere beelden, in beslag genomen door militaire inspecteurs die de situatie in de gevangenis onderzoeken, aldus een bron dicht bij de eenheid.

Het onderzoek heeft geresulteerd in de aanklacht tegen zes militairen van de 372ste eenheid. ,,De beschuldigingen van mishandeling zijn bewezen door gedetailleerde verklaringen van getuigen en de ontdekking van gruwelijke fotografische bewijzen'', aldus het rapport van Taguba.

Veel eenheden in Irak maken gebruik van digitale camera's en het is opnieuw een voorbeeld van hoezeer de technologie de manier waarop de troepen met het thuisfront communiceren heeft veranderd. Van Basra tot Bagdad sturen ze foto's per email naar huis. Sommige militairen, onder wie enkelen van de 372ste eenheid, dragen behalve hun wapens en Kevlar-helmen videocamera's mee.

Bill Lawson, wiens neef Chip Frederick is aangeklaagd in deze zaak, heeft gezegd dat Frederick een aantal keren foto's uit Irak naar huis heeft gestuurd. Dat waren ,,normale foto's, zoals een toerist die zou maken'', en geen foto's waaruit misbruik van gevangenen zou blijken, zei hij.

Maar in de kwestie rond de mishandeling van gevangenen heeft de alomtegenwoordigheid van digitale camera's voor een veel explosiever internationaal schandaal gezorgd dan het rapport van Taguba alleen. Sinds de vertoning van de beelden door CBS's '60 Minutes II' zijn de foto's van mishandeling overal ter wereld op internet en televisie te zien.

Het is niet duidelijk wie de foto's heeft genomen en waarom. Advocaten voor de aangeklaagde militairen en enkele familieleden, hebben gezegd dat de foto's zijn gemaakt op instigatie van de functionarissen van de militaire inlichtingendienst die zouden hebben getracht de gevangenen te vernederen en andere gevangenen er toe zouden hebben gedwongen om daaraan mee te doen. ,,Het is volkomen duidelijk dat de inlichtingendiensten het bevel hebben gegeven deze foto's te maken'', zei Guy Womack, een advocaat uit Houston die optreedt voor de 35-jarige Charles Garner, een van de aangeklaagde militairen.

De vader van een andere aangeklaagde militair, soldaat Jeremy Sivits, heeft verklaard dat ook zijn zoon bevelen heeft opgevolgd. ,,Hij is gevraagd die foto's te nemen, en hij heeft gedaan wat hem werd gezegd'', aldus Daniel Sivits in een telefonisch interview.

Gisteren hebben twee familieleden en een vriend uit Fort Ashby, West Virginia, de 21-jarige soldaat Lynndie England genoemd als de militair van de foto van de vrouw met in haar hand een hondenriem die is vastgemaakt aan de nek van een man die op de grond ligt. England, die lid is van de 372ste eenheid, is ook herkend als de militair in de eerste serie foto's die openbaar zijn gemaakt. Dat hebben haar familieleden bevestigd. England is overgeplaatst naar Fort Bragg, North Carolina. Pogingen haar te bereiken waren onsuccesvol. Het leger heeft haar niet aangeklaagd in de zaak.

Vrienden en familie van England zijn overtuigd dat de foto's in scène zijn gezet. ,,Ik moet er gewoon om lachen want zo is Lynn niet'', zegt een 21-jarige vriendin Destiny Goin. ,,Ze zou een hond niet aan zijn nek voorttrekken, laat staan een mens over de grond slepen.''

England was werkzaam bij de eenheid als klerk die gegevens verwerkte van gevangenen voordat ze in hun cellen werden ondergebracht. Andere militairen zullen haar gevraagd hebben om te poseren voor de foto's, zei haar vader, Kenneth England. ,,Zo is het gegaan.''

Direct nadat CBS de foto's uitzond, werd Terrie England gebeld door haar dochter. ,,`Mam', zei ze tegen me, `ik was op de verkeerde plaats op het verkeerde moment''', aldus Terrie England.

De foto's die in het bezit zijn van The Post bevatten ook beelden van militairen die seks simuleren, foto's van een koe die wordt gestroopt en militairen die poseren met de toegetakelde kop. Er zijn ook tientallen foto's van de toegetakelde kop van een kat. Andere foto's bevatten beelden van gewonde mannen en lijken. Op één van die foto's staat een dode man die achter in een vrachtwagen ligt met zijn hemd en gezicht en linkerarm onder het bloed. Zijn rechterarm ontbreekt. Weer een ander beeld toont een lichaam, grauw en in ontbinding. Een jonge militair leunt op het lichaam, hij lacht en steekt zijn duim omhoog. Tenslotte is er nog een foto van een jonge vrouw die haar blouse omhoog houdt en haar borsten laat zien. Ze draagt een witte band met nummers om haar pols, maar het is niet duidelijk of zij een gevangene is.

© The Washington Post/LA Times service