Het Beeld

Slough, een slaperig stadje niet ver van vliegveld Heathrow, moet in Engeland intense associaties oproepen met middelmatigheid. De komische serie The Office, bevolkt door duffe lummels, speelt zich af in Slough, en ook het spannende onderwijsexperiment dat BBC2 gisteravond liet zien spreekt extra tot de verbeelding door de combinatie van de titel In Search of Genius en de plaats van handeling, de Beechwood School te Slough.

De documentaire van Stephen White in twee delen, beide op een avond uitgezonden, begint met een uitdaging. Tony Buzan, een voormalige roeicoach en onderwijsgoeroe, stelt dat genialiteit niet alleen in de genen zit, maar gevoed en gekneed kan worden. Om dit te bewijzen wil hij zes leerlingen van een jaar of twaalf, dertien gedurende een half jaar speciaal begeleiden. Hij kiest voor onderpresteerders met gedragsproblemen. De uitdaging is dat hij niet alleen hun schoolprestaties drastisch kan doen verbeteren, maar ook minstens één uitzonderlijk talent onder hen zal ontdekken.

De gedachte achter het experiment strookt met wat we al weten over hoogbegaafdheid. Wie de aangeboden stof op school te gemakkelijk vindt, gaat zich vervelen, verliest z'n motivatie en wordt lastig. De schoolprestaties zullen niet alleen achterblijven bij het potentieel, maar zelfs lager dan gemiddeld uitvallen. Bij de begintoetsen hangen de kinderen over hun bank, hebben geen zin en een hopeloos ogende jongen, Sheridan, blaast een kauwgomballon naar de camera.

Buzan houdt in zes maanden zeven sessies met de geselecteerde kinderen, en traint het onderwijzend personeel. Hij begint met het zelfvertrouwen te herstellen, vraagt de kinderen een kaart van hun hersenen te tekenen, met plaats voor favoriete bezigheden en onderwerpen. Ze krijgen ruimte om zich beter te ontplooien, en bloeien zichtbaar op. Na een half jaar nemen dezelfde onafhankelijke psychologen weer tests af, en de resultaten zijn dramatisch. Hun geheugen- en leerprestaties zijn enorm verbeterd, vooral op verbaal niveau. Het zijn ook aardiger, stralender kinderen geworden, zeker de ijverige, enthousiaste Sheridan.

In het tweede deel van de film zien we oudere hoogbegaafden genieten van een zomerkamp met gelijkgestemden, waar ze niet uitgelachen worden omdat ze zes talen spreken. Een jonge computerspelontwerper hoopt binnenkort de Citizen Kane onder de games te maken. Maar een zeer getalenteerde astronoom-wiskundige is in een zenuwinzinking terechtgekomen en zegt nu van zichzelf dat ze vroeger heel slim was.

In Search of Genius bewijst opnieuw dat Britten, ook op televisie, intelligentie heel belangrijk vinden. De BBC heeft zelfs een speciale quiz voor hoogbegaafden, MasterMind, waar ook andere mensen graag naar kijken. Als de Britten zich zorgen maken of er geen talent onbenut blijft, hoe erg moet het hier dan wel niet zijn, waar de hele samenleving, en televisie in het bijzonder, de dommen het hof maakt. Binnen enkele jaren zullen Poolse, Hongaarse en Tsjechische slimmeriken ons de baas zijn.