`Ruimte prepensioen is op'

Agnes Jongerius vindt dat het kabinet overhaast gereageerd heeft op het vastlopen van het overleg over prepensioen. ,,De afspraak was dat we samen een nieuw stelsel zouden bedenken.''

Na zes maanden onderhandelen zijn de vakcentrales en de werkgeversorganisaties er niet in geslaagd onderling overeenstemming te bereiken over een nieuwe regeling voor vervroegd pensioen en `levensloop' (verlofsparen). Het kabinet heeft nu aangekondigd dat het de fiscale vrijstelling voor VUT en prepensioen vanaf 2006 afschaft. De sociale partners gaan toch door met onderhandelen. Gisteren hebben ze het kabinet extra tijd gevraagd, tot het Voorjaarsoverleg van 18 mei.

Waarom moet het kabinet u die extra tijd nog gunnen?

,,Bij het Najaarsakoord zijn er afspraken gemaakt tussen drie partijen: het kabinet, de werkgevers en wij. Wij hebben toen beloofd de komende twee jaar de lonen te matigen, als het kabinet de fiscale regeling voor VUT en prepensioen niet zou afschaffen. De afspraak was dat we uiterlijk in april met z'n drieën een nieuw stelsel zouden bedenken. De conclusie of we eruit zijn of niet, moeten we óók met z'n drieën trekken. Dat moet wat ons betreft bij het Voorjaarsoverleg gebeuren, en als het kabinet daar geen zin in heeft, heeft het pech, want we stellen met z'n drieën de agenda vast. Het kabinet reageert nogal mechanisch door eenzijdig, bij brief aan de Tweede Kamer, te constateren dat de deadline verstreken is en dat het kabinet dus zijn eigen plan doorzet. In de brief aan de Kamer staat niet dat vijf van de zes sociale partners inmiddels op één lijn zitten. Er staat ook niet in wat de consequenties zijn voor de loonontwikkeling.''

Wiens schuld is het dat het overleg is vastgelopen? Van het kabinet of van VNO-NCW, die zich niet wil aansluiten bij het voorstel van de overige sociale partners?

,,Dat is een kip-of-het-ei-discussie. Het kabinet wil alleen met de sociale partners praten als er één gezamenlijk voorstel van ons ligt. VNO-NCW wil alleen opschuiven in de discussie als het kabinet opschuift. Een merkwaardige rolverdeling. Ik wil nu niet met de statuten van de Stichting van de Arbeid gaan zwaaien, maar het kabinet zou ook een gezamenlijk voorstel van vijf van de zes leden in overweging moeten nemen.''

VNO-NCW wil nu meer opschuiven in uw richting. Hoeveel onderhandelingsruimte heeft u zelf nog?

,,Die is echt op. In de huidige situatie kunnen werknemers sparen voor een vervroegd pensioen van vijf keer 85 procent van hun salaris. Wij zijn in de discussie al opgeschoven naar drie keer 70 procent. Nu wil het kabinet een prepensioenleeftijd van 63,5 jaar, wat neerkomt op 1,5 maal 70 procent. Dat gaat te ver. Wij hebben bovendien aangeboden twee jaar geen looneisen te stellen. Waar in Europa vindt je een vakbeweging die daartoe bereid is? Mogen wij daar alsjeblieft iets voor terugkrijgen?''

Wanneer is het moment aangebroken dat u looneisen gaat stellen?

,,Als ik net als het kabinet louter mechanisch zou reageren, zou ik zeggen dat het Najaarsakkoord stuk is. Dat het 1 mei is geweest en dat de hekken nu los zijn voor de onderhandelaars. Maar dat vind ik onverantwoordelijk. Aan de andere kant: strikt genomen heb ik geen verhaal tegen CAO-onderhandelaars die aan mij vragen of ze looneisen mogen stellen. Maandag praten wij met onze bonden, dan horen we hoe zij daar tegenaan kijken.''