Laatste kans voor noodlijdend Alitalia

De notering van het aandeel Alitalia aan de beurs van Milaan is sinds gisteren opgeschort na een forse koersdaling. Een faillissement is niet uitgesloten, zo waarschuwt de Italiaanse overheid, de grootaandeelhouder.

Dit is een beslissende week voor het in grote financiële moeilijkheden verkerende Alitalia. In een laatste gespreksronde wordt geprobeerd een akkoord te bereiken tussen de directie en de werknemers over het herstelplan om zo aan een faillissement te ontsnappen. Tekenend voor de verslechterende situatie is de sterke daling van het aandeel Alitalia, dat gisteren sloot op 0,2035 euro, een verlies van 13,29 procent. De notering van het aandeel Alitalia aan de beurs van Milaan blijft tot morgen opgeschort.

,,Of de vakbonden binden in, of we stevenen af op een faillissement'', waarschuwde Rocco Buttiglione, minister voor Europese Zaken. Iedereen moet concessies doen om de nationale onderneming te redden, die voor 62,39 procent in handen is van de Italiaanse overheid. Anders ,,gaat Alitalia failliet'', voegde hij eraan toe.

Er is nog maar heel weinig tijd voor het redden van het bedrijf met 21 duizend werknemers, dat in 2003 een recordverlies leed van 510 miljoen euro (afgezien van belasting en bijzondere regelingen) bij een daling met 9 procent van de omzet tot 4,32 miljard euro.

Maandag heeft de directie alarm geslagen en gewezen op de desastreuze gevolgen van de herhaaldelijke stakingen die de nationale onderneming sinds het begin van het jaar verlammen. De liquide middelen van het concern zijn in vier maanden tijd met de helft geslonken en bedragen nu nog maar 200 miljoen euro, terwijl dat eind 2003 nog 515 miljoen euro was, aldus een communiqué van de raad van bestuur. Die waarschuwing werd eind vorige week gegeven toen het bedrijf geteisterd werd door nieuwe stakingen en betogingen van de werknemers, die willen dat de regering ingrijpt om de onderneming te redden.

Tussen woensdag en zaterdag heeft de maatschappij meer dan 1.400 vluchten moeten annuleren en zo nog eens een extra verlies van 40 miljoen euro geleden.

Gezien de sociale spanningen heeft de regering zich bereid verklaard deze week een rondetafelgesprek te organiseren. Het doel is om morgen een akkoord te bereiken tussen bonden en directie over een sociaal plan. De directie wil het aantal werknemers verminderen met 3.200 en eventueel zelfs met 5.600, hoofdzakelijk door `externalisering': het afstoten van niet-essentiële werkzaamheden naar externe bedrijven. Maar de bonden – met name die van het grondpersoneel – zijn falikant tegen. Ze hebben al een eerder plan verworpen en het vertrek bewerkstelligd van de hoogste baas, Francesco Mengozzi.

Mocht het tot een akkoord komen, dan heeft de regering toegezegd met steunmaatregelen te komen voor de luchtvaartsector, om zo indirect ook Alitalia te helpen. Rome heeft geweigerd het overheidsbedrijf rechtstreeks te hulp te komen, officieel wegens de Europese regels omtrent concurrentie en overheidssteun.

Als er geen akkoord komt tussen directie en vakbonden, dan zijn er volgens de Italiaanse overheid, controlerend aandeelhouder van Alitalia, twee oplossingen mogelijk: een gewone liquidatie van de onderneming (niet erg waarschijnlijk wegens de sociale kosten), of een ondertoezichtstelling.

Deze laatste oplossing zou het voordeel hebben dat het bedrijf is beschermd tegen de schuldeisers. In dat geval zou het herstel een drastische beperking impliceren van activiteiten en werknemers. Premier Silvio Berlusconi was zaterdag buitengewoon zakelijk: ,,Alitalia heeft op dit moment twee keer zoveel werknemers als nodig'', verklaarde hij.