Straatsburg weer tegen data-akkoord

Het Europees Parlement heeft zich vanmiddag met 343 tegen 301 stemmen voor de derde keer gekeerd tegen het akkoord tussen Europa en de Verenigde Staten over de uitwisseling van passagiersgegevens.

Inzet is de uitwisseling van passagiersdata in het transatlantisch luchtverkeer. Een poging van de Europese regeringen alsnog een akkoord van het parlement te verkrijgen door gebruik te maken van de sinds gisteren gewijzigde samenstelling van de volksvertegenwoordiging leed hiermee schipbreuk. De meerderheid van het parlement blijft tegen het verdrag omdat de veelheid aan gegevens volgens de afgevaardigden een inbreuk op de privacy betekent.

Als gevolg van de uitbreiding van de Europese Unie met tien nieuwe lidstaten per 1 mei is het parlement gisteren tijdelijk met 162 leden vergroot tot in totaal 788. De regeringen gaan er vanuit dat de meerderheid van de nieuwe leden positiever gestemd is over het verdrag met de Verenigde Staten.

De Nederlandse Europarlementarier Johanna Boogerd Quaak (D66) die rapporteur van het parlement in deze zaak is, reageerde zeer ontstemd over de gang van zaken. Volgens haar hebben de regeringen van de Unie (de Raad van Ministers) gebruikgemaakt van een procedurele spitsvondigheid door het anders samengestelde parlement nog een keer te laten stemmen.

Formeel heeft de Raad het parlement om een spoedadvies gevraagd. Maar de regeringen hadden dit niet hoeven te doen, omdat het oordeel van het parlement bij eerdere stemmingen reeds duidelijk was geworden. Boogerd: ,,Het opnieuw in stemming brengen van deze kwestie is een smerige truc van de Raad. Het Europees Parlement heeft al een besluit genomen. De Raad probeert nu handig gebruik te maken van de ruim 150 nieuwe leden van het Europees Parlement die de nieuw toegetreden lidstaten vertegenwoordigen. Deze mensen hebben nauwelijks tijd gekregen om zich in deze zaak te verdiepen en zijn dus vatbaar geweest voor de enorme druk die de Amerikanen en vertegenwoordigers van de Raad op hen gezet heeft. Deze procedure is een democratisch instituut onwaardig.''

Het `oude' Europees Parlement besloot de afgelopen maanden tot twee maal toe geen goedkeuring te geven aan het verdrag met de Amerikanen. Formeel hoeft het Europees Parlement overigens niet te worden geraadpleegd. Daarom besloot het parlement in tweede instantie de zaak voor te leggen aan het Europees Hof van Justitie in Luxemburg. Een oordeel van dit orgaan heeft wel rechtskracht. Indien het Hof het akkoord in strijd acht met EU-regels, zou de Europese Commissie verplicht kunnen zijn procedures aan te spannen tegen luchtvaartmaatschappijen, die persoonsdata doorgeven aan de Verenigde Staten.

De herstemming over het verdrag met de VS was één van de weinige beleidsdaden van het nieuwe parlement dat morgen al weer voor het laatst vergadert. In verband met de Europese verkiezingen die tussen 10 en 13 juni worden gehouden, gaat het parlement met reces. Het parlement dat na de verkiezingen aantreedt krijgt 732 leden.