Reclame met goedkoop drukwerk

Computertechniek maakt drukwerk toegankelijker en goedkoper.

Of het nou gaat om cafés, winkels of clubs: overal liggen stapels gratis drukwerk. Neem alleen al de flyers die je naar feesten moeten lokken. Ze zijn fullcolour en glimmen of hebben onverwachte vormen en afmetingen. Hoe kunnen ze dat betalen? Het ging toch slecht met het nachtleven? Toch zijn er zelfs van de niet-commerciële undergroundfeesten mooie flyers. Drukken is dan ook allang niet meer zo duur als eerst.

Dat merkten ook stylist Heleen Heintjes en ontwerper Janne Mooij die afgelopen november samen de winkel Gloed begonnen. Hier verkopen ze kleren van jonge kunstenaars. Deze zogenaamde talentshop ligt in de Spaarndammerbuurt aan de rand van Amsterdam. Dat is geen winkelbuurt. Een flyer om de winkel onder de aandacht te brengen was daarom essentieel. Samen met een bevriende grafisch ontwerper maakten ze een flyer ter grootte van een ansichtkaart waarop een meisje met rommelige lippenstift te zien is. De sfeer is doe-het-zelf, net als die van de winkel. Uiteindelijk bestelden ze er vijfduizend, voor slechts zo'n 150 euro, inclusief het afleveren. Voor een modefeest dat ze in een gekraakt café organiseren, lieten ze nog eens 1.250 uitnodigingen bedrukken. Dat kostte ongeveer 60 euro. Omdat ze in de Randstad wonen, betalen ze niets voor vervoer. Buiten de Randstad kost dat 11,50 euro.

Wat drukwerk zo goedkoop maakt? Heintjes en Mooij bestelden de flyers bij een niet-reguliere drukkerij: VirtualPrinter. Dat is een bedrijf dat uitsluitend via de telefoon, e-mail en bezorgdiensten werkt en daardoor kosten van een winkel uitspaart. VirtualPrinter bezit zelfs geen drukpersen, maar besteedt het werk uit aan andere drukkers in de buurt. De opdrachten zijn dan al wel drukklaar gemaakt, waardoor de drukkers er minder werk aan hebben dan normaal. Bovendien wordt groot gedacht, zegt Quin Lansberg van VirtualPrinter: ,,Stel er passen twee folders op één plaat. Een gewone drukker rekent klanten de volle prijs, terwijl het goedkoper kan. Dat doen wij.'' Lansberg noemt VirtualPrinter dan ook ,,een soort McDonald's onder de drukkers'' en schat dat klanten bij hem ongeveer eenderde goedkoper uit zijn dan bij een reguliere drukker. Sinds medio jaren negentig zijn er meer services zoals VirtualPrinter.

De redactie van het gratis Amsterdamse tijdschrift Vlucht kwam nog op een ander idee om goedkoop te drukken. Ze wilden een underground blad maken, zoals ze dat kenden uit andere Europese steden. Zelf zijn de drie redactieleden afkomstig uit Chili en Spanje. In Amsterdam misten ze `straatpers'. Het blad moest een klein formaat hebben, gratis zijn en tien keer per jaar uitkomen in kleur zodat foto's en andere kunstuitingen goed tot hun recht komen. Internet was geen optie voor ze: ,,We houden te veel van papier.'' Drukken in Spanje bleek uiteindelijk de helft goedkoper. De kosten zijn nu 70 cent per blad exemplaar, inclusief transport. De redactie van Vlucht verspreidt de 5.000 exemplaren zelf. Doordat ze met freelancers werken die vrijwillig bijdragen leveren, een enkele advertentie in het blad plaatsen (à 795 euro) en inmiddels 200 abonnees hebben, spelen ze quitte.

De lagere kosten maken drukwerk toegankelijker voor een bredere doelgroep. Zo gaan ook meer kunstenaars ermee in de weer. Drie Rotterdamse kunstacademiestudenten die niet met hun naam in de krant willen omdat wat zij doen illegaal is, laten hun graffiti's op stickers drukken. Zo maakten ze werk over de euro die ze de pl€uro noemen en over cameratoezicht, waarbij de beveiligingscamera's met een hamer kapot worden geslagen. De stickers zijn makkelijker te verspreiden, waardoor ze minder snel worden opgepakt door de politie. Sommige van de stickers komen uit de printer die steeds supersonischer wordt, maar vanaf ongeveer 500 stuks is het goedkoper om ze te laten drukken. Al voor 75 euro heb je duizend stickers in kleur. Voor zo'n 25 euro meer zijn ze gezeefdrukt en beter bestand tegen weersinvloeden (bijvoorbeeld via 123sticker.nl).

Ook voor de consument zijn er verschillende mogelijkheden. Wie een beetje handig is met de ontwerpsoftware in de computer, maakt al gauw zelf een visitekaartje (90 euro voor 625 exemplaren bij VirtualPrinter). De tijd dat we naar het station gingen om goedkope visitekaartjes uit de kant-en-klaarmachines te halen is daarmee voorbij. En dan heb je ook nog de ansichtkaart die ook als geboortekaartje te gebruiken is (ook vanaf 90 euro). Er kan wel het een en ander misgaan. De flyer van Gloed viel bijvoorbeeld lichter uit dan gedacht. Dat kan komen doordat de instellingen van de monitor niet neutraal waren. Zo ook is een print niet betrouwbaar. Het uiteindelijke gedrukte werk kan er heel anders uitzien. Een andere veelvoorkomende fout: dat er RGB-kleuren (standaard voor het computerscherm) gebruikt worden in plaats van CMYK-kleuren (standaard voor het drukken). Als dat niet gebeurt, verandert fel oranje bijvoorbeeld in beige. Hulp wordt geboden: nieuwe klanten worden kosteloos begeleid tot een goed eindproduct.

    • Lukas Keijser