`Ook als trainer geboren winnaar'

Als speler van OM, Juventus en Chelsea en het Franse elftal was Didier Deschamps een geboren winnaar. Als trainer van Monaco kan hij ten koste van zijn oude club Chelsea de finale van de Champions League bereiken.

Didier Deschamps hield als aanvoerder van Olympique Marseille de Europa Cup in de lucht en kreeg in dezelfde rol bij de Franse ploeg de wereldbeker uit handen van president Chirac. DéDé is op basis van deze twee gebeurtenissen een sportheld in Frankrijk. Hij bouwde als middenvelder van Olympique Marseille, Juventus en Chelsea een imposante erelijst op.

Zonder een dag rust te nemen werd Deschamps in 2001 trainer van Monaco. Na een moeizame start lijkt hij zijn reputatie ook in zijn nieuwe functie te bevestigen. ,,Didier is een geboren winnaar. Zijn motivatie werkt aanstekelijk op een hele groep'', weet oud-bondscoach Jacquet van Frankrijk. Morgenavond kan Monaco ten koste van zijn oude club Chelsea de finale van de Champions League bereiken. Als speler stond Deschamps vijf keer in de eindstrijd van het Europese hoofdtoernooi.

Zondag werd hij verkozen tot `trainer van het jaar' in Frankrijk. Toch heeft hij een leeftijd waarmee hij als speler naar het EK had gekund: 35 jaar. ,,Ik ben van de ene op de andere dag gestopt. Opeens miste ik de kracht om me over pijntjes heen te zetten. Ik was reserve bij Valencia en was afhankelijk van een trainer (Cuper, red.) die de voorkeur gaf aan andere spelers. Op zo'n moment stelt je erelijst niks voor. Toen we de finale om de Champions League verloren en ik niet eens mocht invallen, knapte er iets in me. Binnen een week werd ik opgebeld door voorzitter Campora van Monaco. Ik dacht dat hij me als speler wilde hebben. Na een kwartier veranderde het telefoongesprek van toon. Of ik trainer wilde worden? Dat leek me wel wat, maar ik had er nooit over nagedacht. Jacquet zei dat ik het moest doen. De volgende dag vroeg ik Valencia mijn contract te verscheuren en was ik voetballer af.''

De Spaanse competitie was nog in volle gang, toen Deschamps in het prinsdom aan de pers werd voorgesteld als de nieuwe trainer. Een week na het telefoongesprek hoefde hij niet meer rondjes te lopen op gezag van Cuper maar bepaalde hij zelf de oefenstof. De plotselinge verandering verliep niet zonder problemen. Deschamps kan er nu om lachen.

,,Achteraf moet je stellen dat mijn eerste seizoen rampzalig was. Er kwam van alles op me af waar ik nooit over had nagedacht. Ik vertrouwde spelers die dat vertrouwen niet waard waren. Ik bleek de Franse competitie helemaal niet meer te kennen. Ik was al zeven jaar weg en wist alleen hoe de stadions eruit zagen, maar had geen idee hoe een ploeg voetbalde.''

Deschamps steunde op een technische staf die nooit in Frankrijk had gewerkt. De werkwijze van de Italiaanse conditietrainer Pintus, die hij had meegemaakt bij Juventus en Chelsea, waren de spelers niet gewend. Na een half jaar had iedere speler wegens spierblessures een duel moeten missen. Monaco werd vijftiende. Na dit seizoen had Deschamps zijn krediet verspeeld bij de clubleiding, maar niemand durfde hem te ontslaan vanwege zijn reputatie als speler. Daarbij had hij bij zijn aanstelling een hoge ontslagpremie bedongen.

Prins Albert van Monaco nam het voor hem op, toen voorzitter Campora trainer Houillier van Liverpool benaderde om supervisor te worden. Deschamps voelde zich in de rug aangevallen en besloot zijn eigen weg te gaan. Hij wilde zeker zijn van de steun van de spelers. De Italianen Simone en Panucci en de Belg Leonard, die hem aangemoedigd door Campora dwars hadden gezeten, zette hij op een zijspoor. Een dure grap voor de club; het drietal stond voor meer dan zes miljoen euro op de loonlijst. Deschamps had hen als leiders in vertrouwen genomen.

,,Ik maakte in het begin de fout door de duurste spelers in de selectie de meeste verantwoordelijkheid te geven'', blikt Deschamps terug. ,,Na een paar weken wist ik al dat ik het fout moest gaan. Panucci maakte zich vooral druk om de ligplaats van zijn jacht en Leonard vond een doorsmeerbeurt voor zijn Ferrari veel belangrijker dan een teambespreking. In mijn tweede jaar wilde ik alleen werken met spelers die honger hadden en die samen met elkaar iets wilden bereiken. Zodoende vielen de dure spelers buiten de boot. Ik voelde me niet verantwoordelijk voor die waanzinnige salarissen. Wanneer de voorzitter eiste dat ze wel moesten spelen, zou ik mijn geloofwaardigheid als trainer op het spel zetten. Als Monaco mij zo graag wilde hebben, dan was dit het moment om te laten zien wie ik ben.''

De jonge garde steunde de trainer onvoorwaardelijk. Deschamps wees Giuly, Nonda en Rothen aan als nieuwe leiders en gunde enkele jeugdspelers een basisplaats. Doordat de ploeg beter ging spelen won Deschamps de strijd met Campora, die moest aftreden.

Tijdens een trainingskamp in Bretagne voor het tweede seizoen smeedde Deschamps op hilarische wijze een hechte spelersgroep. Pintus: ,,We hadden hard getraind en iedereen was bezweet. Didier stond aan de rand van het strand en sprak de spelers toe. Hij zei dat hij geloofde in een kampioenschap van Monaco. `Als jullie er ook zo over denken, lopen jullie nu met mij het water in,' zei hij plotseling en hij liep opeens de zee in. Daarna volgden we hem alsof het de normaalste zaak van de wereld was. De spelers doken meteen het water in. We bleven wel een kwartier in het water met kleren aan. Het ging er Didier om dat de spelers hem blind zouden volgen. Zo wist hij op wie hij kon rekenen. In feite is daar de huidige ploeg geboren.'' Negen maanden later keerden de spelers terug naar het strand; ze gingen met de gewonnen kampioensbeker te water.

De uitsluiting van de dure spelers deed denken aan de verwijdering van de Franse vedette Cantona uit de nationale ploeg voor het EK in 1996. Volgens ingewijden was dit het werk van aanvoerder Deschamps. Cantona had hem uitgemaakt voor `waterdrager', waarop Deschamps vervolgens Jacquet adviseerde Zidane tot spelmaker te bombarderen. Deschamps was de absolute leider van de Franse ploeg, die na de halve-finaleplaats bij het EK in 1996 onder zijn leiding in 1998 het WK won en in 2000 het EK.

Jacquet: ,,Dédé wist eerder dan ieder ander wat er in de groep leefde. Hij voelt problemen aan voordat ze zich openbaren. Hij neemt soms spelers in de maling voordat er een verhitte discussie komt. Hij kan spelers op hun gemak stellen en doet alles in dienst van de groep. Daarom was hij voor mij een ideale aanvoerder.''

Jacquet herkent in het huidige elftal van Monaco alle kwaliteiten van de oud-speler Deschamps. ,,Die ploeg is mentaal sterk, solidair, vastberaden, dapper, overtuigd van zichzelf maar vooral ook vrolijk. Didier was altijd moeilijk van zijn stuk te brengen en dat kun je ook wel van deze ploeg zeggen, die een 5-2 achterstand (4-2 verlies en 1-0 achter in return, red.) tegen Real Madrid wist weg te werken. Dat duidt op een enorme innerlijke kracht. Dit Monaco lijkt in alles op de speler Deschamps.''

    • Jurriaan van Wessem