Kleine, vlekkeloze tekeningen

Het echtpaar Saam en Lily Nijstad verzamelde sinds de Tweede Wereldoorlog honderden tekeningen van grote en kleine meesters. Een groot deel van deze Unicorno-collectie wordt binnenkort bij Sotheby's geveild.

Een veiling op 19 mei aanstaande bij Sotheby's Amsterdam, brengt de grootste particuliere verzameling tekeningen onder de hamer die het veilinghuis ooit in één keer heeft aangeboden. In twee sessies zullen een kleine vierhonderd bladen worden geveild die afkomstig zijn uit het bezit van Saam en Lily Nijstad, beter bekend als de Unicorno-collectie. Daarmee doet het echtpaar afstand van het grootste deel van een verzameling die zij sinds 1949, gedurende meer dan een halve eeuw hebben opgebouwd.

De te veilen werken variëren van bescheiden tekeningetjes van kleine meesters, geschat op enkele honderden euro's, tot een veertig centimeter hoog blad dat de Hoornse kunstenaar Herman Henstenburgh omstreeks 1700 maakte.Dat werk, uitgevoerd in aquarel en gouache, toont een prachtig gekleurd en gedetailleerd weergegeven vanitasstilleven met bloemenkrans, schedel en gedoofde kaars. Met een geschatte opbrengst van tussen de zestig- en tachtigduizend euro, is het een van de topstukken van de veiling.

De samenstelling van de Unicorno-collectie weerspiegelt een brede belangstelling voor de Europese tekenkunst sinds de zestiende eeuw. Ofschoon er, met werken van kunstenaars als Jan Levens, Esaias van de Velde en Adriean van Ostade een nadruk ligt op de Hollandse zeventiende eeuw, zijn er ook tekeningen bij van Franse, Italiaanse en Duitse meesters.

Een zelfde diversiteit kenmerkt de thematiek en uitvoering van de bladen: alle genres, van landschappen tot portretten en van figuurstukken tot stillevens, zijn vertegenwoordigd, nu eens uitgevoerd in een losse, schetsmatige stijl, dan weer tot in de puntjes uitgewerkt en soms ingekleurd.

De enige samenhang in de verzameling van Nijstad – die zichzelf dan ook niet beschouwde als echte collectioneur maar in de eerste plaats als kunsthandelaar – is de doorgaans hoge kwaliteit van de bladen en hun vlekkeloze staat. Dit is de collectie van een liefhebber, die zich ook beperkt zal hebben gezien door de markt voor tekeningen in de tweede helft van de twintigste eeuw.

Het valt bijvoorbeeld op dat een echt grote naam als die van Rembrandt alleen voorkomt in de weinig overtuigende toeschrijving `school van Rembrandt' bij een schetsje van een vrouw en profil.

Tegelijkertijd heeft Nijstad kennelijk een niche gevonden in prachtig gekleurde en uitgewerkte aquarellen met voorstellingen van planten en dieren. Van de hand van een achttiende-eeuwse specialist in dit genre, Aert Schouman uit Dordrecht, worden liefst vijfentwintig werken aangeboden. In het geval van de Schoumans uit de Unicorno-collectie is het jammer dat een verrassend compleet beeld van het werk van een weinig bekende kunstenaar door de veiling uiteen dreigt te vallen.

Voor het overige is de veiling van de mooie, onsamenhangende Unicorno-collectie vooral een buitenkans voor prentenkabinetten en verzamelaars.

Veiling: De Unicorno-collectie. Sotheby's Amsterdam, De Boelelaan 30.

Veiling 19 mei. Kijkdagen van 14 tot en met 18 mei, 10-17u. Inl: 020-5502200.

Gerectificeerd

Unicorno-collectie

In het artikel Kleine, vlekkeloze tekeningen (4 mei, pagina 10) staat dat een groot deel van de Unicorno-collectie bij Sotheby's geveild wordt. Het gaat om de volledige verzameling: bijna 500 tekeningen van kleine en grote meesters.