Khorkina's koninkrijk brokkelt verder af

Bij het vrouwenturnen nemen zestienjarigen de macht over. Prima donna Svetlana Khorkina (25) uit Rusland wist bij de EK in Amsterdam alleen op brug de aanval af te slaan. De nieuwe ster komt uit Roemenië en heet Catalina Ponor.

Svetlana Khorkina schrijdt door de turnhal zoals alleen de prima donna van het vrouwenturnen dat kan. De ranke Russin zuigt alle aandacht naar zich toe en demonstreert een waardigheid die schril afsteekt bij de speelsheid van het grut om haar heen.

Haar concurrentes keurt Khorkina amper een blik waardig. Maar dat dédain is steeds minder gerechtvaardigd, bleek bij de Europese kampioenschappen in Amsterdam, waar Khorkina de aanval op haar koninkrijk alleen kon weerstaan op de brug. De nieuwe turn-ster heet Catalina Ponor uit Roemenië, die na drie competitiedagen als enige de RAI met drie gouden medailles verliet.

De zestienjarige Ponor is haar dartelheid weliswaar nog niet ontgroeid, maar heeft alles in zich Khorkina van haar troon te stoten. De donkere Roemeense met de reebruine ogen kan fabelachtig turnen en heeft een présence die na het verdwijnen van haar laatste restje schuchterheid tot brede adoratie kan leiden. Ponor moet alleen nog haar feminiene uitstraling ontwikkelen om publiek en jury te behagen.

Ponor presenteerde zich in Amsterdam als de primus inter pares van een nieuwe generatie turnsters, die drie maanden voor de Spelen het vermogen etaleerden om Khorkina van haar olympische aspiraties te beroven. De 25-jarige Russin, die turnen combineert met poseren en acteren, wil bij de Spelen haar laatste kunstje opvoeren en goud winnen op de meerkamp, de enige medaille die ontbreekt op haar indrukwekkende erelijst. Zij heeft haar carrière er bewust voor verlengd.

Maar Khorkina heeft met het oog op `Athene' reden zich zorgen maken, zoals in Amsterdam bleek uit haar afgenomen dominantie. Ze was zichtbaar vermagerd en kwam merkbaar kracht te kort. Dat wreekte zich zaterdag in de meerkamp met een mislukte sprong en gisteren in de toestelfinales met wankelingen op de balk en misstappen op de vloer. Alleen op `haar' toestel, de brug, hield Khorkina stand en won ze de Europese titel. Maar de oogst van één gouden en één bronzen medaille (balk) bij een EK past niet bij haar status.

De aanval op Khorkina en de andere twintigers als Elena Zamolodchikova (21) uit Rusland en de Oezbeekse Oksana Chusovitina (28) is massaal ingezet door een lichting heel getalenteerde zestienjarigen. Nadat vorig jaar bij de wereldkampioenschappen in Anaheim het Amerikaanse trio Chellsie Memmel, Holly Vise en Carly Patterson de eerste bressen in het Khorkina-bastion sloeg, bleek afgelopen weekeinde in Amsterdam hoezeer Europese jongeren progressie hebben gemaakt.

De zestienjarige Alina Kozich uit de Oekraïne won zaterdag weliswaar verrassend de meerkamp, maar demonstreerde een stabiliteit die haar tot een favoriet voor de olympische allroundtitel maakt. Zij versloeg met miniem verschil de vrijwel onbekende Roemeense Daniele Sofronie, die nota bene debuteerde op een internationaal seniorenkampioenschap. En bij de toestelfinales werd de Europese titel op sprong veroverd door de zestienjarige Roemeense Monica Rosu.

Waar Khorkina in de meerkamp bij haar sprong nog een val als excuus kon aandragen, was daar een dag later bij de toestelfinales geen sprake van. Buiten haar brugoefening werd de Russin op balk en vloer op haar waarde geklopt. Op die laatste twee disciplines was het overwicht van Ponor indrukwekkend. Zij werkte op de vijf meter lange balk haar oefeningen af alsof ze op de grond stond: fier en zonder enige wankeling. Ponors vloeroefening was zowel stabiel, speels als oerdegelijk en werd uitgevoerd met het aplomb van een kampioene. De uitstraling van haar uitzonderlijke prestaties leed evenwel onder de tijdstippen waarop Ponor haar medailles won: vrijdagmorgen vroeg in de landenwedstrijd voor een paar honderd toeschouwers en op de slotdag op de twee laatste onderdelen.

Tegen het geweld uit Roemenië, Oekraïne en Rusland, dat in de zestienjarige Anna Pavlova eveneens over een groot talent beschikt, staken de Nederlandse prestaties schril af. Met uitzondering van Suzanne Harmes, die gisteren op vloer met vijfentwintigduizendste punt verschil van een plaats op het podium werd afgehouden. Kort daarvoor had ze haar kansen op balk verspeeld als gevolg van een val; zij eindige in die toestelfinale achtste en laatste.

Hoewel een medaille er net niet inzat, is de EK voor Harmes onverwacht voorspoedig verlopen. De voorbereiding was als gevolg van een armblessure dermate verstoord, dat ze het ergste vreesde. ,,Ik heb anderhalve week niets kunnen doen. Normaal is dat desastreus, maar deze keer liep het goed af'', sprak een opgeluchte Harmes, die met haar optreden in de RAI karakter toonde. Harmes is een turnsters met een groot hart, die haar gebrek aan brille compenseert met een bewonderenswaardige verbetenheid. Uitgerekend de meest gekwetste Nederlandse turnster plaatste zich als enige voor de Olympische Spelen, waar Harmes al haar kaarten op de meerkamp zal zetten.