In verscheurd Katwijk treuren de gelovigen

De kerkenfusie is niet helemaal rimpelloos verlopen. In Katwijk zijn de hervormde `bezwaarden' verbannen naar een kerk aan de rand van het dorp.

Het is zondagochtend negen uur en de straten van Katwijk aan Zee vullen zich met wandelaars. Oudere echtparen, kroostrijke families en jonge stellen, de vrouwen met rok en hoedje, de mannen in pak, allemaal doorkruisen ze het plaatsje op weg naar de eerste dienst van hun nieuwe kerk. Want sinds zaterdag 1 mei zijn de Nederlandse Hervormde Kerk, de Gereformeerde Kerken en de Evangelisch Lutherse Kerk gefuseerd tot de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). Na 43 jaar praten is het eindelijk zover.

Maar in de Ichtuskerk, aan de rand van Katwijk, met zicht op de duinen achter het plaatsje, treuren de gelovigen. Er is een eind gekomen aan de Nederlandse Hervormde Kerk ,,op de wijze waarop ze eeuwenlang in ons land mocht bestaan'', zegt dominee. A. Vlietstra in zijn preek. Alleen zijzelf, vinden de bezwaarden, zijn de ware voortzetting van de hervormde kerk.

Niet alleen in Katwijk, maar ook elders in Nederland, is de fusie verre van rimpelloos verlopen. Hervormde bezwaarden protesteren tegen het samengaan met stromingen die het homohuwelijk en vrouwelijke dominees toestaan, of kinderen laten meedoen bij het heilig avondmaal. Ruim vijftig hervormde gemeenten hebben daarom twee maanden geleden in een bodemprocedure de rechter verzocht uit te spreken dat zij niet verplicht kunnen worden toe te treden tot de PKN. Volgens een schatting van het meldpunt dat bezwaarden hebben ingericht, zouden inmiddels zo'n 65 hervormde gemeenten (zo'n honderdduizend leden) hebben aangegeven niet tot de PKN toe te treden. Ook in de Gereformeerde Kerken is er sprake van principieel verzet: verscheidene gemeenten hebben de Voortzetting van de Gereformeerde Kerken in Nederland opgezet. Om hoeveel gemeenten en leden het gaat is nog onbekend.

In Katwijk leiden predikanten A. Vlietstra en W. van Vlastuin het verzet van de Katwijkse hervormde wijkkerkenraden De Noord en Morgenster tegen de oprichting van de PKN. Omdat Vlietstra en Van Vlastuin weigeren tot de PKN toe te treden, besloot de centrale kerkenraad van Katwijk, vertegenwoordiger van de PKN, twee weken geleden de predikanten voortaan het gebruik van de Oude en de Nieuwe Kerk in het centrum van Katwijk te ontzeggen. Vanaf 1 mei mogen zij, tot september, alleen nog preken in de buitenwijken van Katwijk, in de Ichtuskerk en de Pniëlkerk. Daarvoor moeten ze dan een vergoeding aan de PKN betalen. Vlietstra en Van Vlastuin zouden ook hun traktement kwijtraken. De predikanten en hun gemeenten vochten dit besluit afgelopen week in een kort geding aan, maar de rechter in Den Haag gaf de centrale kerkenraad voorlopig gelijk. Alleen moest de PKN de predikanten voorlopig nog wel doorbetalen, zei de rechter.

Zo werden de bezwaarden `verbannen' en moet Vlietstra in de ,,te kleine Ichtuskerk'' preken over het verlies van zijn hervormde kerk. Niet iedereen hoort zijn woorden. Hoewel alle bijzalen en de hal van de kerk door het inzetten van extra geluidsinstallaties gebruikt kunnen worden, moeten er toch nog kerkgangers weggestuurd worden, zo druk is het.

De nieuwe PKN, vindt Vlietstra, is een ,,vage kerk'' die onbijbelse praktijken niet alleen tolereert maar ook legitimeert. De kerkgangers moeten vasthouden aan de gereformeerde leer, want die is ,,de meest zuivere vertolking van het Woord des Heren''.

Als de collecte wordt gehouden, onderstreept Vlietstra de scheuring. ,,Al deze gelden blijven buiten de PKN.''