`Ik heb de verhuizers al afgebeld'

De bewoners van de joodse nederzettingen in de Gazastrook worstelen met hun gevoelens. Blijdschap en rouw gaan hand in hand.

In de belevenis van Rachel Saperstein, gepensioneerd lerares, is het wonder van God geschied. Sharon, ,,de verrader'', heeft in het Likud-referendum over zijn plan de joodse nederzettingen in de Gazastrook te ontruimen een zware nederlaag geleden. De Sapersteins hoeven hun villa in Neveh Dekalim, de grootste van de 21 nederzettingen, niet te ontruimen.

,,Heb de verhuizers al afgebeld'', knipoogt echtgenoot Morris met zijn enige oog – het andere verloor hij in de Yom Kippuroorlog van 1973 – en steekt met zijn enige hand een kloeke sigaar aan. ,,Iedereen verklaart mij voor gek, maar het is een wonder van God. Allright, we hebben in de beste joodse traditie geleden, we hebben gewonnen, nu is het tijd om te eten'', roept Rachel vanuit de keuken.

Het is ver na middernacht als ambulancechauffeur Rony Bakshy naar bed wil. Hij voelt zich na een dramatische dag gesloopt, een zombie. Hij was zondag net thuis van een lange nachtdienst toen het bericht doorkwam van de aanslag op de 34-jarige Tali Hatuel en haar vier dochters. Zij werden door twee Palestijnse schutters van dichtbij doodgeschoten op de enige weg van Gush Katif [de verzamelnaam van de nederzettingen, red.] naar Israël. Een weg door Palestijns gebied met aan weerszijden wachttorens, bulldozers, tanks, hekken en Arabische huizen.

,,Ik kan eigenlijk niet meer blij zijn. Is dit het allemaal waard? Een moeder en vier meisjes weggevaagd, en zij was in verwachting van een zoontje. Ze waren kansloos. Maar ik wil dit huis óók niet kwijt. Ik woon hier met mijn zes kinderen en ik wil nergens anders heen'', zegt hij peinzend en in het algemeen wijzend naar zijn comfortabele huis met zicht op de Middellandse Zee. ,,In 1982 moesten we weg uit de Sinaï. We laten ons niet nog een keer verjagen door Sharon.'' Op 18-jarige leeftijd werden Bakshy en zijn familie door Sharon gedwongen te verhuizen van de Yamit-nederzettingen in de Sinaï (Egypte) naar de Gazastrook.

De bewoners van Gush Katif worstelden vannacht met hun gevoelens. Tali Hatuel was sociaal werkster op het kantoor van Hof Aza, de regionale bestuursraad. Een populaire vrouw, gespecialiseerd in opvang en begeleiding van families die het slachtoffer waren geworden van terreuraanslagen. Haar echtgenoot David hoofd van de middelbare school – kortom, centrale figuren in een belegerde gemeenschap.

Duizenden orthodoxe inwoners keren een paar uur voordat de eerste uitslagen van het referendum binnenkomen terug van de begrafenis in Ashkelon. Vrouwen in lange jurken en met fraai versierde hoeden omhelzen elkaar, mannen schudden elkaar met strakke gezichten de hand als de publieke tv-stations de prognoses bekendmaken. Van evacuatie van hun huizen, de kassen met bloemen, groenten, kruiden, de fabriekjes, de scholen en de synagoges is voorlopig geen sprake. Maar het resultaat van een succesvolle campagne, die de regerende Likud-partij diep verdeeld heeft en van Sharon een minister-president zonder partij heeft gemaakt, kan niet gevierd worden. De verbittering over ,,het verraad van Sharon'', eens de held van de kolonisten, is diep geworteld en vormde extra brandstof voor die campagne.

Dinah Abrahamson, een 21-jarige lerares in de nederzetting Netzarim onder de rook van Gazastad, vertelt dat haar team in de afgelopen vijf weken 8.000 geregistreerde leden van Likud thuis heeft bezocht. De emotionele huis-aan-huis-strategie heeft gewerkt. Tot op de laatste dag zijn Likud-leden persoonlijk benaderd. De vermoorde Tali en haar kinderen waren op weg naar de stembureaus in Ashkelon om Likud-leden, die nog niet waren benaderd, te overtuigen van het ,,grote kwaad'' van Sharons plan.

,,Wij hebben onze leiders, die de weg totaal kwijt zijn, de juiste route gewezen, de juiste zionistische en bijbelse koers'', denkt de felle Dinah.

De inwoners van de Gush Katif-nederzettingen zijn ervan overtuigd dat zij met hun aanwezigheid tussen 1,3 miljoen Palestijnen niet de kern van het probleem vormen. Dat is in hun ogen een mengeling van ,,moslimterrorisme'' (Dinah Abrahamson) en ,,een totaal gebrek aan zionistisch en politiek leiderschap''. Dat is de mening althans van Rebecca Goldschmidt, een in Haifa geboren lerares, die getrouwd is met een uit Zuid-Afrika afkomstige bloembollenteler. ,,Dit is een grote overwinning voor de oude Israëlische pioniersmentaliteit. Wij wijken niet, niet voor moslimterroristen en ook niet voor verweekte politici, die vergeten zijn dat het de Palestijnen maar om één ding te doen is en dat is de vernietiging van Israël'', meent Rebecca, die al 27 jaar in het joodse deel van de Gazastrook woont. ,,Wij zijn door Rabin en Peres aangemoedigd hier naar toe te gaan. Dat is iedereen kennelijk vergeten.''

Wat Sharon nu gaat doen, is natuurlijk ook in Gush Katif onderwerp van speculatie. De oude generaal, die hier een goede bekende is, want zijn boerderij ligt aan de Israëlische kant in de buurt, wordt niet onderschat. ,,Een nieuw referendum? Nieuwe verkiezingen? Hij doet maar. We zullen een nog grotere campagne organiseren. Een ding kan hij niet doen en dat is deze uitslag negeren'', zegt Debbie Rozen, werkzaam bij de regionale raad.

,,Sharon gedraagt zich nog altijd als een generaal, wiens bevelen meteen worden opgevolgd, maar hij weet nu dat hij als politicus naar de bevolking moet luisteren. Ik weet zeker dat de meerderheid van de Israëliërs ons zal steunen en niet wil dat wij joods land opgeven aan Palestijnse terroristen'', zegt zij.

Onder leiding van de burgemeester komt de regionale raad na middernacht bijeen voor strategisch beraad. Besloten wordt de campagne tegen Sharons plan om te zetten in een campagne voor méér investeringen en méér mensen in Gush Katif. ,,We moeten sterker worden, groeien en uitbreiden. Dat was ook het oorspronkelijke plan premier Rabin voor de Gazastrook en dat was ook wat Sharon ons vorig jaar tijdens de verkiezingen heeft beloofd'', vertelt Debbie Rozen.

De regionale raad wil ook dat de Palestijnse huizen en de schaarse boerderijen langs de weg van de nederzettingen naar Israël nu allemaal worden vernietigd door het leger. De route, waar op een zonovergoten middag een familie werd gedood, is 's nachts een spookweg, verlicht door schijnwerpers op de gefortificeerde wachttorens. Het zicht wordt belemmerd door stofwolken, veroorzaakt door patrouillerende tanks en kolossale bulldozers.

Van de achttien huizen van Wadi-Al-Sada, het gehucht van waaruit de twee jonge Palestijnen hun wraakactie voor de moorden op de Hamasleiders Yassin en Rantisi lanceerde, is voor het ochtendgloren niets meer over.