Het Beeld

,,Dit was RAM, een programma over kunst en cultuur voor een intelligent publiek, dag!'', zo kondigde gisteren VPRO-presentator George van Houts af. De provocatie was duidelijk gericht aan het adres van TV3 (NPS), dat inderdaad de eerste week ernstig teleurstelde. Dagelijks om half acht zien we een multiculturele klompendans als leader, en daarna zitten om beurten Hadassah de Boer en Matthijs van Nieuwkerk in de Amsterdamse Stadsschouwburg, te midden van grote hoeveelheden gekleurd glas, te kletsen met een hoofdgast en een lid van het zogeheten panel, vaste deskundigen op het gebied van film en literatuur (Ronald Giphart), theater (Manon Uphoff), muziek (Jim de Groot), media (Cornald Maas) en lifestyle (Françoise Bussières). Gemiddeld is er anderhalve korte reportage, en één nieuwtje.

Voor je het weet is het programma voorbij, maar er gebeurt ook bijna niets in de voortkabbelende gesprekjes. Wél heel erg zijn de reportages, waarin bijvoorbeeld door twee in het zwart geklede dametjes aan kostuumontwerper Aziz werd gevraagd: ,,Er waren toch geen bomberjacks in de pruikentijd?'' en door NPS-kleuterjuf Aldith Hunkar aan superster Kevin Spacey of hij nog acteertips had voor Gijs Scholten van Aschat. Kromme tenen, ook toen Jim de Groot in een reportage een plaat van Mathilde Santing expres voor een rijdende tram gooide. Waarom hij dat deed, kon hij niet goed uitleggen: die Santing kon wel zingen, maar ze moest het wat minder vaak doen!

Gebrek aan respect voor kunstenaars, ook al is het uit domheid, lijkt een doodzonde voor een cultureel magazine. Dat verwijt kun je Terug naar Oegstgeest (AVRO) niet maken. Het door Henk Spaan gepresenteerde programma naar aanleiding van boeken onttrekt zich prettig aan de terreur van de actualiteit. Er wordt over boeken gebabbeld aan de hand van een thema (de eerste keer: `de fiets', afgelopen vrijdag: `eenzaamheid'). Dat gebeurt in een wat langer gesprek met een non-fictieschrijver, bijvoorbeeld over de eenzaamheid van Vincent van Gogh, en in een literair quizje. Ergerlijk is hier de ingestudeerde grappige conversatie van een panel, bestaande uit Gerard Cox, Nelleke van der Krogt, Ricky Koole en Diederik van Vleuten. Voorlopig is de stand tussen Spaan en zijn boezemvriend Van Nieuwkerk in het potje populariseren van mooie dingen: 1-0.

De nuttigste kunstrubriek is nog steeds RAM, waarin ook iets uitgelegd werd, namelijk de betekenis van videogames voor kijkers van boven de 25. Deskundigen Marinka Copier en Marleen Stikker schrokken niet zo van een reportage over een door de Hezbollah ontwikkeld spel. Volgens de Uruguayaanse spelontwerper Gonzalo Frasca bedenken geëngageerde jongeren nu computerspellen zoals hun ouders in de jaren zeventig de gitaar pakten. Zelf maakte hij 12th September, waarin je een in zwart-wit geklede `terrorist' moet bombarderen in een drukke Arabische woonwijk. Elke hit leidt tot luidruchtig rouwbeklag, en een drastische toename van de zwart-witten. Valt dat nu onder media of lifestyle?

Ned.3 (VPRO), RAM, 2 mei, 20.03u.