Veteranen

Nadat de foto is genomen, worden alle onderscheidingen zorgvuldig opgeborgen in hoesjes en doosjes. De vier bestuursleden van de Vereniging Dragers Bronzen Leeuw en Bronzen Kruis spelden die niet zomaar op de borst. Alleen bij speciale gelegenheden zoals herdenkingen, defilés en begrafenissen van veteranen.

De Bronzen Leeuw en het Bronzen Kruis zijn dapperheidsonderscheidingen. Dragers hebben moed getoond tijdens de Tweede Wereldoorlog of tijdens strijd daarna, bijvoorbeeld in Indonesië, in Korea of tijdens vredesmissies. Eigenlijk zijn het helden, maar zo praten ze er liever niet over. ,,Dat is geen valse bescheidenheid'', zegt voorzitter Sierach de Vos, ,,maar je wilt niet de held spelen. We zijn niet als held geboren. Die heldendaad heb je meestal heel impulsief gedaan.''

Daarbij werd het jarenlang in Nederland niet gewaardeerd als je je liet voorstaan op je veteraan-zijn, zeggen de bestuursleden. Secretaris Wim Elgers. ,,Het voelde voor ons alsof we er niet over móchten praten.''

Tweede secretaris Jos Offermans: ,,Mijn kinderen weten niet eens wat ik heb uitgespookt.''

De Vos, die twee keer gewond raakte in de strijd: ,,Laatst vroeg mijn zoon voor het eerst: `Pa, was je dan niet bang?'''

Voor deze mannen geen tromgeroffel en trompetgeschal als ze na maanden weer in Nederland kwamen. Zij moesten met hun plunjezak in de trein naar huis. Niet dat ze erover willen klagen. Trouwens, de laatste vijftien jaar is er meer aandacht voor de veteranen gekomen, zeggen ze. Dat komt ook door de oprichting van het Veteranenplatform in 1989, waar hun vereniging met 353 leden weer onderdeel van is. Meer aandacht uit de maatschappij is fijn, maar het prettigst voelen de veteranen zich toch onder elkaar. Vice-voorzitter Hans Woortman: ,,We begrijpen elkaar zonder iets te zeggen.''

En als ze toch even mogen klagen, dan is het over het verschijnsel `nepveteranen'. Heren die nooit hebben gevochten maar hun dapperheidsonderscheiding hebben gekocht. De echte veteranen doorzien hen meteen. Elgers: ,,Ze spelden de onderscheidingen in de verkeerde volgorde op. De hoogste onderscheiding hoort het dichtst bij het hart.'' En bovendien: ,,Een práátjes dat ze hebben. Je weet meteen, dat is geen echte.''

Dit is de elfde aflevering uit een serie portretten van verenigingen.

    • Sheila Kamerman