`Uitbreiding EU zit al in koersen'

De beurzen van de nieuwe Europese lidstaten doen het goed. Vooral de Baltische landen zijn in trek.

Wie denkt dat de nieuwe leden van de Europese Unie alleen maar geld kosten, moet beter kijken. Bijvoorbeeld in de richting van beleggingsfondsen die zich op de toetreders uit het oosten richten. Het Donau Fonds van Delta LLoyd boekte de afgelopen twaalf maanden een rendement van 55 procent, het Oost-Europese beleggingsfonds van ABN Amro zit net onder de 50 procent. ,,De koersstijgingen zijn niet los te zien van de toetreding tot de Europese Unie'', zegt fondsbeheerder T. Ganjalyan van het Delta Lloyd Donau Fund. ,,Veel bedrijven hebben grote hervormingen ondergaan en bleken betrekkelijk immuun voor de slechter wordende economische omstandigheden.''

Maar stijgingen van tientallen procenten zijn nooit eeuwig, zo weet de belegger die een paar jaar geleden zijn geld in internetfondsen stak. ,,De integratie is eigenlijk al tien jaar bezig en de meeste voordelen zijn al lang in de koers verwerkt. Nu zie je nog dat de grenscontroles worden afgeschaft, maar dat zal vooral kleine bedrijven overhalen om naar Oost-Europa te komen'', zegt Jaap van der Hart van Robeco. Hij is fondsmanager van het Emerging Markets Fund dat voor minder dan 1 procent in Oost-Europa belegt. ,,Een paar jaar geleden was dat belang groter, maar we zien nu meer potentieel in Azië. Daar komt bij dat het aantal grotere beursfondsen in de toetredende leden van de Unie gering is en dat zorgt er ook voor dat we nooit heel groot in die regio aanwezig zullen zijn.''

In Polen, Hongarije en Tsjechië ziet Van der Hart in totaal slechts een tiental fondsen met voldoende liquiditeit (handelsvolume), waardoor in- en uitstappen probleemloos kan verlopen. ,,In deze landen zie je een vast patroon. Een oliebedrijf, een grote bank en het nationale telecombedrijf. Dat is de basis.''

Groot zijn de beurzen in de Oost-Europese landen inderdaad niet. Tel alle beursfondsen op en je komt net op de helft van de waarde van Koninklijke Olie. Toch ziet de in Zweden gevestigde vermogensbeheerder East Capital geen tekort aan beursgenoteerde bedrijven. ,,Zolang je maar voldoende spreidt hoeft dat geen probleem te zijn. Een fonds van ons dat zich op de Baltische staten richt herbergt bijvoorbeeld tachtig bedrijven waardoor je meer flexibel bent. Bij veel concurrenten is dat niet meer dan twintig en dan zijn de belangen in elk bedrijf automatisch groter'', zegt directeur en oprichter P. Håkansson van East Capital.

Het beleggingsfonds dat uitsluitend in Estland, Letland en Litouwen – alledrie toetreders tot de Europese Unie – belegt, behaalde de afgelopen twaalf maanden een rendement van 80 procent. Sinds de oprichting in 1998 is de waarde bijna verviervoudigd. Veel reizen is volgens de Zweedse fondsmanager een vereiste. ,,Veel analisten beoordelen de situatie vanachter hun bureau, maar juist de ondernemingen in Oost-Europa vertonen grote verschillen. Grotere verschillen dan in West-Europa. Dat zie je alleen als je die bedrijven bezoekt'', zegt de Zweed.

In de meeste indices voor de opkomende markten zijn alleen bedrijven in Polen, Hongarije en Tsjechië opgenomen en juist die landen doen het volgens Håkansson veel minder goed. ,,Veel fondsen die zich op Oost-Europa richten zitten substantieel in Polen, gemiddeld voor een kwart. Dat begrijp ik niet, want politiek gezien gaat het helemaal niet goed en de aandelen zijn daar relatief het duurst. Ik ben veel positiever over de Baltische landen die je met Nederland en Zweden kunt vergelijken. Open economieën, gericht op de export met een bevolking die haar talen spreekt.''

Ondanks de goede resultaten sluit geen van de fondsmanagers de ogen voor de risico's, vooral op het gebied van de begrotingsdiscipline. ,,Ik vrees dat bij veel landen in Oost-Europa de opgelopen tekorten niet worden aangepakt en je ziet daarom ook de rente al stijgen'', zegt Van der Hart van Robeco. Bij Ganjalyan overheerst het optimisme. ,,Je kunt je ook terecht zorgen maken over de tekorten in Duitsland en Frankrijk. De wens om rond 2010 mee te doen aan de euro zal bij veel nieuwkomers voldoende disciplinerend werken.''