Kirchner moet vooruit kijken

Een jaar geleden werd Néstor Kirchner gekozen tot president van Argentinië. Nog steeds is hij populair. Maar hij moet wel ophouden alleen naar het verleden te kijken.

Hij kwam, gaf tweehonderd miljoen euro uit en vloog binnen drie uur weer naar zijn presidentieel paleis in de hoofdstad Buenos Aires. Het was donderdag een geheel typische werkdag voor de Argentijnse president Néstor Kirchner.

Op zijn eindeloze mars door het land deed hij de aan de voet van het Andesgebergte gelegen provinciehoofdstad Mendoza aan en gaf middelen voor infrastructurele werken en voor de bouw van drieduizend woningen voor nooddruftigen.

Een jaar geleden verloor Kirchner de eerste ronde van de presidentsverkiezingen van ex-president Carlos Menem. Kirchner werd uiteindelijk toch verkozen omdat zijn tegenstander zich terugtrok uit de strijd wegens gebrekkige electorale vooruitzichten. En sindsdien, zo lijkt het wel, is de campagne van de tot zijn benoeming nauwelijks bekende Kirchner – `de pinguïn' genoemd om zijn Patagonische afkomst en hoekig voortbewegen – pas echt goed op stoom gekomen.

Slechts een op de vijf Argentijnen stemde in april 2003 op de linkse, voormalige gouverneur van Santa Cruz Kirchner. Dat is slechts een wankele minderheid in het wegens een reusachtige economische crisis toch al weinig stabiele Argentinië.

Het is om die reden dat de president sindsdien voornamelijk bezig is zijn machtsbasis in het land te vergroten. Hij heeft er alles aan gedaan om ervoor te zorgen dat in de autonome Argentijnse provincies hem welgezinde gouverneurs werden verkozen.

En Kirchner waakt er ook zorgvuldig voor om een confrontatie aan te gaan met de vele duizenden werklozen die vrijwel dagelijks demonstreren en wegen blokkeren. Hopen dat het overwaait, dat lijkt het devies te zijn ten aanzien van de demonstranten die eerder zijn voorganger De La Rua het paleis uit joegen.

Het is een succesvolle tactiek gebleken. Uit een deze week gepubliceerde opiniepeiling blijkt dat, als er nu verkiezingen zouden zijn, Kirchner 60 procent van de stemmen zou krijgen.

Een deel van de populariteit kan worden verklaard uit het feit dat er geen enkele serieuze alternatieve kandidaat is. De oppositie is uitgeschakeld.

Tot nu toe heeft Kirchner, die campagne voerde met de leus van Argentinië ,,een serieus land'' te maken, zich vooral geprofileerd met handelingen die geen geld kosten. Hij mag graag mopperen over het mismanagement van het Internationale Monetaire Fonds dat volgens vrijwel alle Argentijnen de echte schuldige is voor de schuldenlast van 140 miljard dollar. En hij knuffelde in Buenos Aires opzichtig met de bij zijn linkse achterban populaire presidenten Castro (Cuba) en Chavez (Venezuela).

De president scoort bij de meeste mensen ook met zijn wens alsnog de militairen te berechten die van 1976 tot 1983 wreed de dienst uitmaakten in het 36 miljoen inwoners tellende land. Kirchner is bezig het hooggerechtshof te hervormen om een succesvolle vervolging mogelijk te maken. Hij heeft afgelopen maand ook beloofd een museum te maken van het militaire onderkomen waar ten tijde van de junta duizenden Argentijnen werden gemarteld en vermoord.

Maar volgens de spaarzame criticasters wordt het hoog tijd dat Kirchner ophoudt achterom te kijken. Er wachten genoeg acute problemen die dringend om een oplossing vragen. Het grootste probleem dat de Argentijnen zeggen te ondervinden is de gebrekkige veiligheid. Honderdduizenden mensen zijn de afgelopen maanden in aanhoudende marsen de straat opgetrokken om te protesteren tegen de falende aanpak van de misdaad. Vooral de voortdurende ontvoeringen van welgestelden om geld af te persen en de corruptie bij de politie baren veel Argentijnen zorgen.

Ook de economische opleving – met een groei van ruim 8 procent – is in gevaar. Argentinië heeft de afgelopen jaren te weinig geïnvesteerd in het elektriciteitsnet. Er dreigen grote tekorten aan gas. De regering heeft al aangekondigd dat er binnenkort waarschijnlijk wordt gekort op de stroomvoorziening. Bedrijven voorzien dat ze economische activiteiten moeten stilleggen en werknemers moeten ontslaan.

Met het korten op leveranties van gas aan buurlanden Chili en Brazilië en door aankoop van brandstof uit Venezuela en Bolivia zijn echte problemen vooralsnog uitgebleven. Maar het wordt nu snel kouder in Argentinië, waardoor meer brandstof nodig is. Ook voor `pinguïn' Kirchner staat nu de winter voor de deur.