Hooligans

Het was een bekend gegeven in stomme films. Zo herinner ik me dat althans uit de tijd dat die, bij gebrek aan specifieke kinderprogramma's, veelvuldig op televisie werden vertoond. Uit een café komt een kluwen vechtende mannen naar buiten. Vervolgens komt op hoge snelheid een grote auto met politieagenten aanrijden. De agenten proberen de vechtenden te scheiden. Deze interventie wordt evenwel niet op prijs gesteld. De vechtersbazen keren zich eensgezind tegen de agenten en wanneer die allemaal buitenwesten zijn geslagen, wordt de onderlinge vechtpartij vervolgd.

Aldus ook de teneur van het AIVD-rapport, waarin wordt gewezen op het risico dat kritiek op minderheden resulteert in een wij-zij polarisatie. Dat moet dan maar, kun je zeggen, en misschien is dat ook wel zo. Maar het heeft natuurlijk wel iets treurigs: een discussie over moslimfundamentalisme en hun eigen scholen die over de hoofden van de nieuwkomers heen wordt gevoerd. Dat drijft alle immigranten in een hoek, geeft hun het gevoel te moeten kiezen, niet voor of tegen dat fundamentalisme, maar voor of tegen vertegenwoordigers van de cultuur waar ze zelf uit voortkomen. Voor of tegen hun eigen mensen dus. Zo'n discussie kan inderdaad niet anders dan polariseren.

Voorzover immigranten zich in die discussies mengden waren dat aanvankelijk de vertegenwoordigers van allerlei belangenverenigingen die meenden hun achterban te moeten verdedigen. Wat ontbrak was de deelname van onafhankelijke commentatoren uit de kringen van de immigranten zelf. Inmiddels zijn die er volop. Zomaar, ineens in een paar jaar tijd. Met als gevolg een ontwikkeling die mij in veel opzichten doet denken aan wat wij hier kenden in de jaren zestig in katholieke kring. Daar was men nog druk doende om, met het stichten van scholen, de eigen zuil te versterken, toen ineens de discussie over de fundamenten ervan losbarstte. Tussen katholieken onderling. Die discussies waren bepaald niet zachtzinnig, en dat was ook nergens voor nodig, want hoe dan ook, het waren wel onderlinge discussies en daarbij is nu eenmaal veel geoorloofd.

Hoe anders gaat het nu waar het moslims betreft. Eerst werd de discussie gevoerd over hun hoofden heen en nu er in die kringen genoeg mensen zijn die hardop nadenken over hun plaats in de westerse maatschappij, voelen allerlei buitenstaanders uit de kringen van Nieuwrechts en Oudlinks zich geroepen om die onderlinge discussie van hun superieure commentaar te moeten voorzien.

Zo maakt Piet Grijs zich zorgen over het feit dat immigranten als Hirsi Ali, Ellian en Ephimenco de Nederlandse lezers opstoken door op Allah en zijn profeet te schelden. Grijs heeft daar ook een verklaring voor: `In alle immigratielanden zie je dat de ergste aanvallen op de nieuwe landverhuizers komen uit de groep van mensen die een paar minuten eerder zijn binnengekomen. Zij willen de deur hard achter zich dichtslaan. Zij hebben zelf het racisme van de oorspronkelijke inwoners ondervonden en denken dat ze door nog racistischer te worden in de smaak zullen vallen en geaccepteerd zullen worden.'

Als zich bij een voetbalwedstrijd onder de toeschouwers te veel tuig bevindt, bestaat het risico dat de sfeer op de tribune overslaat op het veld, en dat de wedstrijd ontaardt in een ordinaire vechtpartij. De spanning van de wedstrijd is Piet Grijs blijkbaar te veel. Hij zou er dan ook verstandig aan doen zichzelf een stadionverbod te geven. Een hooligan met zelfkritiek, iets zo uitzonderlijks, dat moet toch een aantrekkelijk vooruitzicht zijn.

prick@nrc.nl