EU moet met een oplossing voor Cyprus komen

Met de liberale Cypriotische oud-president en oud-EU-onderhandelaar George Vassiliou valt zeer te betreuren dat het niet is gelukt vóór de toetreding van Cyprus tot de Europese Unie een akkoord over de hereniging van het eiland te bereiken. De EU moet echter het hoofd koel houden. Het past Eurocommissaris Günter Verheugen niet om de bevolking en de regering van de Republiek Cyprus zware verwijten te maken over de inzet en uitkomst van het referendum in het Grieks-Cypriotische zuiden. Verheugen zei dat hij zich door de regering van de Republiek Cyprus `bedrogen' voelde. In een referendum mag men nu eenmaal voor of tegen stemmen, dat is het wezen van de democratie. Het zuiden stemde met circa 75 procent tegen het Annan-plan. Het noorden stemde met ongeveer 65 procent voor. Naar het totale electoraat van het gehele eiland (noord en zuid) gerekend, stemde 75 procent tegen en 25 procent voor.

Het Annan-plan was echter niet perfect. Zo kunnen de Grieks-Cypriotische ontheemden maar in beperkte mate naar het noorden terugkeren. De losse federatie van noord en zuid wordt in hoge mate paritair ingevuld, waarmee scheve verhoudingen ontstaan tussen de 650.000 Grieks-Cyprioten en de 150.000 Turks-Cyprioten. De overgrote meerderheid van de Turkse settlers, die sinds 1974 illegaal vanuit het Turkse vasteland naar Noord-Cyprus zijn verhuisd, mogen daar legaal blijven. Turkije houdt een aanzienlijke militaire presentie op het eiland, terwijl zij ook het recht krijgt te interveniëren. De hereniging van het rijke zuiden en het arme noorden zal veel geld kosten. De vraag is wie dat gaat betalen?

Niettemin biedt het plan van VNsecretaris-generaal Kofi Annan een belangrijke basis voor een oplossing. Ook is de opstelling van de Turks-Cypriotische bevolking in het noorden en van de Turkse regering in Ankara bemoedigend.

De Europese Unie moet nu hoge prioriteit geven aan een eigen vredesplan voor de hereniging van Cyprus. Het is aan het Nederlandse EU-voorzitterschap om met concrete initiatieven te komen om het vredesproces vlot te trekken. De regering van de Republiek Cyprus en de autoriteiten in het noorden, Griekenland, Groot-Brittannië en Turkije moeten het Nederlandse EU-voorzitterschap daarbij steunen.