`Een goed leven hoeft niet duur te zijn'

Hoe bereiden mensen zich voor op hun oude dag? Vandaag Inez Verschragen, die in de Verenigde Staten een paar financiële handboeken doorploegde. ,,Leen nóóit geld voor gebruiksartikelen.''

,,Bijna twintig jaar lang ben ik getrouwd geweest met een Nederlandse marineofficier. Mijn ex-man had een prima salaris, samen reisden wij de hele wereld rond. Geld was geen issue, hooguit trok hij af en toe aan de bel als ik weer eens een mooie jurk had gekocht. `Moet dat nou?' zei hij dan. Mijn ex was van de Hollandse zunigheid.

,,In al die jaren heb ik nooit bij mijn oudedagsvoorziening stilgestaan. We zouden áltijd getrouwd blijven. En hij zou áltijd goed blijven verdienen. Ik hoefde er ook niet over na te denken, want mijn echtgenoot regelde alles. `Laat maar aan mij over' was zijn standaard antwoord als ik voorzichtig informeerde hoe het er met onze financiën voorstond.

,,Wel heb ik tijdens ons vier jaar lange verblijf in de Verenigde Staten – van 1983 tot 1987 – een paar how-to-become-financially-independent handboeken doorgeploegd. Bij de financiële lessen die ik toen heb opgedaan, zweer ik tot op de dag van vandaag: laat elke maand 10 procent van je netto inkomen overboeken naar een spaarrekening; zorg dat je minimaal zes maandsalarissen op een aparte rekening hebt staan als overbruggingsperiode na een eventueel ontslag; leen nooit geld voor ge- en verbruiksartikelen; los een lening of hypotheek zo snel mogelijk af.

,,Na onze scheiding, in 1989, stond mijn leven helemaal op z'n kop. Ik was begin veertig en had – afgezien van een paar baantjes bij reisbureaus na mijn middelbare schooltijd – nooit gewerkt. Met mijn mulo-diploma kon ik ook niet echt voor de dag komen. En wist ík veel hoe je met een computer omging! Het enige waarin ik uitblonk was organiseren. Als `vrouw van' had ik door de jaren heen heel wat party's en recepties op touw gezet.

,,Die eerste maanden na mijn scheiding was ik panisch van angst. Alle mogelijke doemscenario's gingen door mijn hoofd. Want wat zou er gebeuren als ik plotseling ziek werd? Wie ging mijn dochter en mij dan onderhouden? Het laatste wat ik wilde, was afhankelijk zijn van mijn ex-man. Er zat maar één ding op: aan het werk. En snel. Ik had nog maar zo'n twintig jaar te gaan tot aan de pensioengerechtigde leeftijd.

Via het uitzendbureau vond ik een secretaressebaantje. En al snel kreeg ik een vast dienstverband aangeboden bij wat toen nog de PTT heette. Daar heb ik ruim tien jaar gewerkt, tot ik in de zomer van 2002 bij een grootscheepse reorganisatie door KPN werd ontslagen. Het bedrijf bood weliswaar een mooie afvloeiingsregeling aan, maar een nieuwe baan zat er voor mij, als 50-plusser, niet meer in. Ik gaf mijn dure huurwoning op en ben – vijf jaar na het overlijden van mijn vader – bij mijn moeder ingetrokken. Met mijn WW en haar AOW redden wij het prima.

Mede dankzij die financiële lessen in Amerika heb ik als werkneemster een aardig kapitaaltje opgebouwd – want 13 jaar lang 10 procent van je netto maandsalaris opzijleggen is niet niks. Toen ik vlak na mijn ontslag een reis door Portugal maakte met een vriendin, stuitte ik op een stukje bouwgrond in een natuurpark bij de grens met Spanje. En raad eens wat? Ik heb het gewoon gekocht! Mét droombungalowtje, dankzij ouderwets sparen. En dat ruim tien jaar voor mijn pensioendatum! Wie bij mij komt aanzetten met pensioengaten, aandelen, verzekeringen en lijfrentes, wijs ik direct de deur. Al die producten spruiten voort uit de angst om tekort te komen. Maar wat heeft een mens nou wérkelijk nodig? Een wijntje, een krantje, een croissantje, sigaretten, zon, ruimte, rust, vrienden. Het ware Zwitserleven-gevoel hoeft echt niet veel te kosten.

Dankzij mijn spaardiscipline hoop ik de komende jaren nog veelvuldig op en neer te pendelen tussen Nederland en Portugal. Maar zeker weten doe ik het natuurlijk niet. Dit leven biedt geen garanties.''

Dit is deel 3 in een serie over financiële planning voor de oude dag. De redactie zoekt een kunstenaar die op niet-alledaagse wijze zijn/haar oude dag financieel voorbereidt. Reacties naar geld@nrc.nl