De musea worden wel degelijk bedreigd

De musea lijken er in het Advies van de Raad voor Cultuur van staatssecretaris Van der Laan met een bezuiniging van 2,5 procent nog genadig vanaf te komen, zeker in vergelijking met bijvoorbeeld de orkesten en operagezelschappen, die 4,3 procent moeten inleveren. Toch is er voor de Nederlandse Museumvereniging (NMV) reden tot kritiek. Schrijnend is het voorbeeld van Rijksmuseum Twenthe te Enschede, in 2000 nog getroffen door de vuurwerkramp. Volgens de Raad is het geen museum van nationaal belang en het maatschappelijk bereik van het museum zou gering zijn. De Raad beveelt dan ook aan om met regionale en lokale overheden te overleggen over overheveling van bestuurlijke en financiële verantwoordelijkheid, voor zover dat mogelijk is op basis van de eigendomstitel van de rijkscollectie. Het negatieve oordeel dat hierin wordt verwoord, is discutabel.

Rijksmuseum Twenthe heeft wel degelijk een collectie van nationaal belang, met middeleeuwse kunst, achttiende-eeuwse schilderijen en een avant-garde collectie. Ook het educatieve aanbod vindt veel aftrek bij scholen. Een zo mogelijk nog groter bezwaar tekent de NMV aan tegen de spagaat die de Raad in het laatste deel van de zin maakt: het rijk moet wel eigenaar van de collectie blijven, maar wil van de zorg ervoor af.

De NMV wil graag met de Raad en de verschillende overheden de discussie aangaan over welke musea wel, en welke musea niet voor rijkssteun in aanmerking komen. Dan stuit je al snel op de definitie van wat een lokale, regionale of nationale collectie is. Bij het Stedelijk Museum in Amsterdam wordt algemeen erkend dat de collectie van nationaal en internationaal belang is. Maar bijvoorbeeld ook het, nu door de Raad wegbezuinigde, Bijbels Museum heeft een bovenregionale functie.

De door de staatssecretaris zo gewenste regionale spreiding van het kunstaanbod én de grote waarde voor het museumbestel die de Raad, terecht, toekent aan kleinere musea met een gemengde, cultuurhistorische collectie, waardoor rijkssteun niet mag ontbreken, vragen om zo'n discussie.

    • Directeur Nederlandse Museumvereniging
    • Drs. M.C. van der Sman