`Criminele markt door beleid met softdrugs'

Door coffeeshops te gedogen, maar de teelt en de aanvoer van softdrugs niet te regelen is in Nederland een enorme criminele markt ontstaan. Dat stellen beleidsmakers, onderzoekers en betrokkenen uit de praktijk van het drugsbeleid vandaag in het maandblad M van NRC Handelsblad.

,,We hadden met de coffeeshops een ideologische achtergrond, maar het is gewoon keiharde criminaliteit geworden'', zegt oud-minister van Justitie W. Sorgdrager (D66). Volgens oud-minister H. d'Ancona (Welzijn, PvdA) werd dit in Den Haag veel te laat opgemerkt. ,,We waren veel meer bezig trots te zijn op het beleid dan dat we oog hadden voor de uitwassen die toen al ontstonden.''

Doordat slechts een deel van de softdrugsmarkt is gereguleerd, zijn volgens de Utrechtse criminoloog F. Bovenkerk nieuwe criminele netwerken ontstaan. De georganiseerde misdaad heeft zich op de thuisteelt gestort. ,,Veel bedreigender dan de handel is dat je in steden en woonwagenkampen godfathers hebt die de overheid buitenspel zetten, die overheidsfunctionarissen omkopen of hen bedreigen, om ze buiten de wijk te houden.'' Veel betrokkenen verwijten de overheid dat zij de bevoorrading van de coffeeshop niet heeft durven regelen. ,,We konden de achterdeur niet regelen, dat was internationaal niet te verkopen'', zegt Sorgdrager.

In de praktijk blijken betrokkenen moeite te hebben met de uitvoering van het drugsbeleid, zegt F. Bakker, president van de Haarlemse rechtbank. Het beleid is ,,niet duidelijk en niet standvastig''. Het ene moment moeten de bolletjesslikkers allemaal worden opgesloten, het volgende moment worden ze allemaal vrijgelaten. Hij vraagt zich af of het zinvol is door te gaan met een strafrechtelijke aanpak van drugs. ,,Als burger zeg ik: dat heeft geen zin.''

De Amsterdamse hoofdcommissaris J. van Riessen vindt dat softdrugs direct gelegaliseerd moeten worden. ,,Gooi die achterdeur open, geef die rommel vrij. Het zou goed zijn voor het toerisme en onze export. Nederwiet is kwalitatief heel goed spul. Stop de hele wereld maar vol, daar is niets mis mee. Leg mij het verschil uit tussen alcohol, sigaretten en softdrugs.'' Onlangs stelde minister Donner (Justitie) dat nederwiet met een te hoog thc-gehalte als harddrug moet worden beschouwd.

Nederland wordt op 1 juli voorzitter van de vandaag uitgebreide Europese Unie. Eén van de agendapunten is het opstellen van een nieuwe Europese drugsstrategie.

COFFEESHOP maandblad M