Albatros 3

Naar aanleiding van de column van Vincent Icke (W&O 10 april) en de ingezonden brief van Joop Marrevee lijkt het me goed de rechtstreeks betrokkenen aan het woord te laten over Electrologica en Philips.

Onder leiding van prof.dr.ir. A. van Wijngaarden, hoofd van de rekenafdeling van de Stichting Mathematisch Centrum (MC) te Amsterdam, waren daar rond 1952 de eerste Nederlandse prototypes van computers naar het zogenaamde ARRA-concept ontworpen. Later werden er de werkende computers X1 en X8 gebouwd. Binnen het MC echter leefde algemeen de gedachte dat een voortgaande productie van computers het MC boven het hoofd zou groeien en dat een regelrecht commerciële onderneming wezensvreemd was aan een instelling met een zuiver wetenschappelijk onderzoek als doelstelling. In 1956 vroeg prof. dr. J. Engelfriet – als wiskundige verbonden aan een grote levensverzekeringmaatschappij – het MC om een offerte voor een computer. Hij kreeg een complete rekenmachinefabriek geleverd. Dat was de geboorte van de NV Electrologica. Het MC heeft daarbij zijn knowhow verkocht. Bron: interview Van Wijngaarden, in: Alberts c.s., `Zij mogen uiteraard daarbij de zuivere wiskunde niet verwaarlozen (uitgave Centrum voor Wiskunde en Informatica z.j.), blz. 287. Sommige medewerkers van het MC zijn toen overgestapt naar Electrologica dat later door Philips is overgenomen.

Kortom: men besefte bij het Mathematisch Centrum dat een elektronische industrie niet paste in een kader van zuiver wetenschappelijk onderzoek. Het MC had op de grondslagen van Amerikaans en Brits onderzoek het theoretische concept van een computer ontworpen en vervolgens laten zien dat het dit concept kon omzetten in een werkend rekentuig. Het leuke van de informatica is dat er geen scheiding is tussen de theorie en de praktische verwerkelijking (prof. dr. Edsger W. Dijkstra in een interview, NRC-Handelsblad 21 juni 1984). Bij de toetsing van de theorie aan de praktijk moest het echter blijven. Het MC stootte de productie af. Tot 1969 heeft het MC nog gewerkt met de oude X1 en X8. Toen schafte men zich een spiksplinternieuwe, razendsnelle en vreselijk dure machine aan, de Cyber 7328, gefabriceerd door het Amerikaanse bedrijf Control Data. Het beheer daarvan werd ondergebracht bij de stichting Academisch Rekencentrum Amsterdam (SARA).