Schrempps droom van een Welt AG

Bij DaimlerChrysler heeft zich de afgelopen dagen een `koningsdrama' voltrokken: oppositie tegen topman Jürgen Schrempp. Maar de `Macher' van de Duitse industrie laat zich niet zo gemakkelijk de les lezen.

Als chef van Dasa pochte Jürgen Schrempp dat hij na de overname van Fokker wel even ,,het Boeing van de kleine regionale vliegtuigen'' uit de grond zou stampen. Fokker ging failliet. Als chef van Daimler-Benz pochte hij dat de overname van Chrysler ,,een grensoverschrijdende fusie is die het gezicht van de auto-industrie tot ver in de 21ste eeuw zou veranderen.'' Het is tot nu toe een fiasco. Ondertussen had Schrempp Europa's grootste industriële conglomeraat rigoureus ontmanteld – met steun van grootaandeelhouder Deutsche Bank en haar voormalige topman, president-commissaris Kopper.

Onder Schrempps voorganger Edzard Reuter produceerde Daimler bijna alles: van wasmachines (AEG) tot treinen, van vliegtuigen (Fokker-Dornier, MBB) en defensiematerieel tot motoren. ,,Pure kapitaalvernietiging'', oordeelde Schrempp.

Hij bracht Daimler terug tot een autoconcern. Op bullshit-castle, zoals Schrempp het hoofdkantoor van Daimler in een openhartige bui omschreef, werd het management de adem benomen bij zoveel daadkracht. Schrempp droomde van een `Welt AG' van Mercedes met Chrysler en Mitsubishi. Maar in dat klimaat groeide langzaam maar zeker ook de oppositie tegen de chef.

Zeker toen Chrysler niet de goudmijn bleek te zijn die Schrempp had beloofd. Na een (miljarden)winst in het eerste jaar na de overname stortte Chrysler in. Gisteren kon Amerika's derde autofabrikant voor het eerst sinds jaren weer een kwartaalwinst van 300 miljoen euro rapporteren.

Maar de realiteit is dat de koers van DaimlerChrysler onder Schrempp met 50 procent is gedaald. Een aandeel BMW of Porsche had de kleine aandeelhouder de afgelopen jaren meer profijt opgeleverd. Afgelopen week barstte de bom. Toen Schrempp dochter Mitsubishi, waarin Daimler een controlerend belang heeft, financieel te hulp wilde schieten, voltrok zich vervolgens een pure machtsstrijd. Financieel directeur Gentz, Mercedes-chef Hubbert, concernstrateeg Grube en tweede man bij Chrysler Bernhard torpedeerden Schrempps plan. Zij kregen de steun van Deutsche Bank en de commissarissen. Voor het eerst in zijn loopbaan moest Schrempp bakzeil halen.

De Frankfurter Allgemeine Zeitung wist te melden dat Schrempp zijn ontslag had ingediend. Gisteren ontkende Daimler dat. De conservatieve boekhouder Gentz, niet Schrempp, was vorige week de man die bekendmaakte dat Daimler niet van plan was op te draaien voor problemen bij Mitsubishi. Schrempp leek van de aardbodem verdwenen. Hij zat in China, bleek later.

Het leek wel Shell. Het optreden van de Daimler-top vertoonde overeenkomsten met de manier waarop Shell-topman Philip Watts niet zelf de verdwenen oliereseves van het concern toelichtte. De afwezigheid van Schrempp voedde de geruchten in de Duitse pers dat Daimler zich volledige zou terugtrekken uit Mitsubishi en dat Schrempp zijn congé zou krijgen.

Op het hoofdkantoor van Daimler waren toen al een paar honderd managers van DaimlerChrysler op de hoogte gesteld door Schrempp persoonlijk dat de stekker helemaal niet uit Mitsubishi zou worden getrokken. In brede kring werd daarna geconcludeerd dat Schrempp opnieuw met powerplay een dreigende nederlaag in een overwinning aan het ombuigen was. Gisteren werd dat bezegeld door de publieke steunverklaring van de commissarissen voor Schrempp.

Gentz gaf gisteren in New York een toelichting op de sterk verbeterde kwartaalcijfers van DaimlerChrysler. Op de machtsstrijd ging hij niet in. ,,Als er al problemen zijn, dan worden die niet via de pers besproken maar in de bestuurskamer.'' Ook maakte de board van Daimler bekend dat Mercedes-topman Hubbert voorlopig op zijn post blijft en niet vervangen wordt door Bernhard, een van de dissidenten tegen Schrempp.

Zo blijft Schrempps droom van een `Welt AG' intact. Hoewel de problemen bij Mitsubishi niet zijn opgelost. In China presteren BMW en Audi beter. Schrempp moet snel met een effectieve strategie voor Azië komen. Anders ligt zijn hoofd zo weer op het hakblok. Ook moet Schremmp de financiële wereld antwoord geven op de vraag waarom Renault er in is geslaagd van Nissan een winstgevende fabrikant te maken en Daimler met Mitsubishi faalt.

Vandaag werd bekend dat Yoichiro Okazaki, afkomstig van Mitsubishi Heavy Industries, de nieuwe topman wordt van Mitsubishi Motors Company. Hij krijgt assistentie van Duitse zwaargewichten van Mercedes. Binnen een maand denkt Okazaki een nieuw saneringsplan te presenteren waaraan Daimler beduidend minder dan in Schrempps opzet hoeft bij te dragen.

Ook al zouden zijn tegenstanders willen dat Schremmp breekt met Mitsubshi, dan is dat vrijwel uitgesloten. De dwarsverbanden zijn veel te groot tussen Daimler en Mitsubishi, dat voor Chrysler in de VS auto's bouwt en met Mercedes in Japan trucks.