Nostalgie op Queen's Day in Wellington

De Nederlandse ambassades in de wereld organiseren altijd een bijeenkomst op 30 april. In Nieuw Zeeland is het 't drukst. ,,Je bent weer even Nederlander.''

,,Dag Jan, how are you?'' Het Nederlands op Koninginnedag in Wellington vloeit niet meer. Zo'n 700 van koningin Beatrix' verste onderdanen vierden in de Nieuw-Zeelandse hoofdstad hun nationale feestdag heeft. ,,Toch ben ik in de eerste plaats een Kiwi, want al mijn kinderen, kleinkinderen, achterkleinkinderen zijn Nieuw-Zeelanders'', zegt een bejaarde man met een Nederlands vlaggetje op zijn revers.

Bij de ingang van het belangrijkste culturele uitgaanscentrum van de stad, speelt het draaiorgel `de Lieve Stem'. Tot de Tweede Wereldoorlog was het orgel in Amsterdam te horen. Daarna werd het instrument door een Nieuw-Zeelandse verzamelaar in verwaarloosde toestand in de VS aangetroffen.

Koninginnedag wordt in het buitenland altijd intenser beleefd, zegt ambassadeur An de Bijll Nachenius. De ambassade organiseert in drie steden, Auckland, Christchurch en Wellington, feestelijke bijeenkomsten voor de Nederlandse gemeenschap. Elders kende de ambassadeur slechts vieringen voor plaatselijke vips, expats en ambassadepersoneel. ,,Voor Nederlanders is Koninginnedag hier toch iets van thuis, dat speciaal wordt gekoesterd. Het Nederlander-zijn speelt ook voor de jongere generaties die in Nieuw Zeeland zijn geboren een grote rol. We hebben inmiddels zo'n 1.700 aanvragen gehad van mensen die in de nieuwe nationaliteitswetgeving hun Nederlandse nationaliteit terugkrijgen. Het gaat daarbij om kinderen van Nederlandse ouders die in Nieuw Zeeland zijn geboren en ook Nieuw-Zeelander zijn. Volgens de nieuwe regels kunnen ze Nederlander worden met behoud van hun Nieuw-Zeelandschap.''

De ambassadeur zegt zich in Nieuw Zeeland overigens meer burgemeester van een middelgrote Nederlandse stad dan diplomaat te voelen. ,,Er wonen hier 150.000 mensen van Nederlandse afkomst. Op 4 mei is er een dodenherdenking in Invercargill, in het uiterste zuiden van Nieuw-Zeeland. Je merkt dat mensen het op grote prijs stellen dat de ambassadeur daarbij is.''

,,Ja, dat doet je toch wat'', zegt John Turk na het zingen van het Wilhelmus. ,,We voelen ons Kiwi, maar op zo'n moment ben je toch weer Nederlander.'' zegt de eigenaar van een pluimveebedrijf in Foxton, 100 kilometer van Wellington. Turk zegt een speciale band met koningin Beatrix te hebben. ,,Ik heb haar als prinses samen met prins Claus in Nieuw Zeeland ontmoet. Daar heb ik nog een foto van. Daar kun je in Nederland deuren mee openen.''

Zijn plaatsgenoot Cor Slobbe, net als Turk een halve eeuw in Nieuw-Zeeland, glimlacht. In zijn pensioenjaren leidde Slobbe de bouw van een heuse Nederlandse molen in zijn dorp. ,,Molens zijn toch typisch iets van Nederland en we hadden hier een symbool van onze immigratie nodig.''

Oude en verweerde gezichten overheersen op de receptie. De grote immigratiegolf van de jaren vijftig is al lang voorbij en jongere immigranten blijven vaak onzichtbaar als Nederlander, zegt socioloog Wiebe Zwaga. ,,En de ouderen zijn vijftig jaar lang nooit prat gegaan op hun Nederlanderschap. Nederland is nu overigens veel dichterbij gekomen. Telefoneren is veel goedkoper. Met internet en televisie van de Wereldomroep kun je je tegenwoordig bijna in Nederland wanen. Maar voor de eerste immigranten is de kloof met het huidige Nederland wel erg groot geworden. Nederlandse televisie van nu spreekt hen niet meer aan'', aldus Zwaga.

,,Het is wel wat oubollig hier. Maar ik vond het toch wel belangrijk hier te komen en het Wilhelmus te zingen'', zegt verpleegkundige Bianca Pringle-Codee, met haar drie oude maanden oude baby aan de borst. Ze woont sinds drie jaar in Nieuw Zeeland. Ik doe verder niks hier met de Nederlandse gemeenschap, maar ik vond Koninginnedag in Nederland altijd zo gezellig. Dit feestje brengt herinneringen terug.''

Vier jonge Nieuw-Zeelanders staan in een hoekje hun gratis Heineken bier te drinken. Een Nederlandse vriend heeft hen uitgenodigd, maar hij is nog niet verschenen. ,,Het heeft wel sfeer, deze Queens Day'', zegt ontwerper Michael Scott. ,,We hebben in Nieuw Zeeland ook een vrije dag op de officiële verjaardag van koningin Elisabeth. Zij zegt de Nieuw-Zeelanders echter niets. Ze is te ver van ons verwijderd, maar ik zie dat de Nederlanders van hun monarchie houden.''