Japin is de winnaar

,,Get a life!'' Honende woorden, maar omfloerst uitgesproken door Arthur Japin, de grote winnaar van het Libris-gekrakeel deze week. Niet alleen kreeg hij de prijs van 50.000 euro voor zijn roman, hij doorstond ook met caeseriaanse waardigheid de bitse ondervraging door NOVA-presentator Paul Witteman. Het uitlekken van de naam van de winnaar voorkwam de live bekendmaking in NOVA. De schuldige was de journalist Francisco van Jole, die een site kraakte waarop de uitslag klaar stond om voor publiek bereikbaar te worden gemaakt.

Bestanden die op internet klaar staan en waar alleen nog een link naar te hoeft worden aangemaakt, genieten niet meer bescherming dan een doek biedt aan een nog te onthullen standbeeld. Van Jole was dus in een handomdraai achter de uitslag en zond die `onthulling' vervolgens de wereld in. ,,Je verandert een naampje en je bent er'', zei hij woensdag in deze krant. Om aan te tonen hoe ,,amateuristisch'' de Libris-organisatie is, verdedigde hij zijn actie. Het is het argument van de inbreker die aantoont hoe amateuristisch de bewaking van de villa is, omdat het bovenlicht openstaat. ,,Je draait een schroef eruit en je bent er.''

Natuurlijk drijft journalistiek op vrije nieuwsgaring en dient ze kritisch en controlerend te zijn bij het functioneren van de politiek, de rechtsorde en wat niet al. Maar met deze actie werd geen enkel van die doelen gediend.

Het was toch al geen glorieuze avond voor de journalistiek. Witteman kon niet verbergen hoe zuur en beledigd hij was en zocht vergelding. Toen Japin opmerkte dat zijn voortijdige bekroning ook weer niet zo'n ramp was, antwoordde de presentator: ,,Dus u heeft uw prijs binnen, en de rest is gedoe in het literaire wereldje.'' Hij vervolgde met: ,,Uw boek zal nu wel snel verfilmd gaan worden.'' Na het kalme antwoord dat daar al eerder sprake van was, sloot hij af met: ,,O, nou, dat nieuws was nog niet naar mij uitgelekt.'' Einde onderhoud met de winnaar van de Librisprijs 2004.

Eerder op de avond, bij `cultuurprogramma' TV3, had een andere schrijver al respect afgedwongen. Presentator Matthijs van Nieuwkerk wilde het met jurylid Abdelkader Benali niet hebben over de nominaties, maar over de jury. Die was in opspraak wegens vermeende vriendjespolitiek en loslippigheid in cafés, zo meldde Het Parool maandag. ,,Ben je in verlegenheid?!'' hijgde Van Nieuwkerk tweemaal. Benali gaf geen krimp en antwoordde cool: ,,Jij noemt het een eerbiedwaardige krant, maar hij is kleiner geworden...'' Waarna de ex-Parool-man er tevergeefs doorheen tetterde. Benali voltooide nog net hoorbaar zijn zin met ,,ook in meningsvorming.''

Een geserreerde houding is geen vereiste voor een ferme reactie, zo bleek in de kranten waar de verwijten over en weer werden voortgezet. Gisteren gaven de voor de shortlist gepasseerde schrijvers A.F.Th. en Gerrit Komrij in respectievelijk de Volkskrant en deze krant het loslippige jurylid Arie van den Berg uitbundig zijn vet. Als er dan toch cholerische en rancuneuze aanvallen moeten worden gedaan, dan het liefst met zoveel joi de vivre.

Waar zo'n Libris-prijs al niet goed voor is.