Beatrix kan ook naar de beurs

De koningin staat overal boven. Eenzaam, maar niet alleen. Topmanagers spelen haasje-over met hun salarissen en winstbonussen. Een speciale commissie beveelt het kabinet aan om ministers beter te betalen en de beloning van topambtenaren en managers in publieke dienst ondergeschikt te maken aan die van de minister-president. Niet aan die van de koningin.

Wat kost Oranje? De leden van het koningshuis staan op de rijksbegroting voor 7,3 miljoen euro. In dat bedrag zitten ook hof- en representatiekosten. Ter vergelijking: de oer-Hollandse boerencoöperatie Rabobank betaalde zijn hoofddirectie vorig jaar 10,8 miljoen.

De rijksbegroting meldt voor de Oranjes ook nog eens ruim 15 miljoen euro personeelskosten en voor ruim 5 miljoen materieel dat rechtstreeks door diverse ministeries wordt betaald. Onderzoeker H. van Dalen (Erasmus Universiteit Rotterdam) schatte de kosten van het koninklijk huis, inclusief beveiliging, transport en voorlichting, vorig jaar in magazine ESB op ruim 67 miljoen.

Nu het koninkrijk wegens het oplopende begrotingstekort op de kleintjes let, is de vraag: wat kan Hare Majesteit doen? Hun Britse collega, Elisabeth, drukte de kosten twee jaar geleden door vaker de trein te nemen en goedkopere postzegels te plakken. Beatrix neemt al de bus.

Kunnen moderne managementtechnieken Oranje een handje helpen?

De uitbesteding van activiteiten naar lagelonenlanden is razend populair in het bedrijfsleven. Het koninklijk huis gebruikt al een variant daarop, door de prinsen te laten trouwen met burgermeisjes, die per saldo minder duur zijn dan traditioneel gekroonde hoofden.

Is merchandising iets? Oranje is een sterk, exclusief merk, met potentie in het buitenland. Hoofdkussens met kroontjes? Producten uit de koninklijke tuin? De Britse prins is succesvol met biologische producten.

Een fusie of overname met een ander koningshuis biedt ongekende kansen op efficiëntievoordelen. Minder paleizen, minder boten, minder lakeien. De familie heeft de kennis voor een overname in huis. Máxima werkte bij zakenbank Deutsche bank, Friso bij Goldman Sachs.

Of toch een beursgang? Het Koninklijk Huis NV moet zich dan conformeren aan de Code Tabaksblat voor goed ondernemingsbestuur. Aan welke peers moet de chief royalty officer zich spiegelen? Op de beurs geven de koningskinderen het slechte voorbeeld: KLM, KPN, Koninklijke Ahold, Koninklijke Shell. De beurs kan wel nieuw bloed gebruiken. Een beursgang is de kroon op het volkskapitalisme.