Mooie bejaarde dompteurs

Alles waar benen onder zit kan worden gedresseerd, vertelt de 68-jarige dompteur Jos Uyterlinde: Zebra's, buffels, varkens, honden, leeuwen, tijgers en ga zo maar door. ,,Ja, óók schapen. Die zijn het ergste, dat zijn criminelen. Ze zijn niet stom, maar geweldig eigenwijs. Dat is met geen pen te beschrijven.''

Het is een van de smeuïge verhalen in de documentaire Zigeuners van de Cauberg, die morgenavond is te zien op Nederland 3. De film handelt over avonturiers uit heel Europa, die tussen 1947 en 1971 in het Limburgse Valkenburg werden klaargestoomd voor dompteur, ,,het gevaarlijkste beroep ter wereld''. Dat alles gebeurde onder leiding van Erie Klant, bij wiens dressuurschool op de Cauberg in Valkenburg internationale circussen en grote filmproducenten MGM en Walt Disney aanklopten voor scènes met (roof)dieren. Klants leeuwen, ijsberen, olifanten en dompteurs zijn te zien in films als Quo Vadis, Snowbear en Samson and Delilah.

Twee Limburgse oud-dresseurs blikken in de documentaire van Patrick Bisschops terug op Eeuwig zingen de bossen, waarvan een scène in Zuid-Limburg werd opgenomen. De tranen springen bijna in hun ogen als ze ter plekke vertellen en naspelen hoe een van hen in de film (uiteraard buiten beeld) `hun' beer ,,via honing aan een stok'' uit een grot lokte, terwijl de ander achter het dier aanliep ,,zodat hij niet meer terug kon''.

De oude (circus)opnamen van Zigeuners van de Cauberg zijn prachtig, evenals de herinneringen die de dompteurs en de dresseurs, mannen met mooie verweerde koppen, bij hun woonwagen of circustent ophalen. Maar het is niet gemakkelijk de documentaire goed te volgen, omdat de maker ervan van de hak op de tak springt. De samenhang ontbreekt nu en dan. Waarom geeft hij niet aan wie precies wie is bij de bejaarde beelden? En waarom meldt hij niet waar de opnamen zijn gemaakt en wanneer?

Jammer is bovendien dat de film betrekkelijk weinig meldt over Erie Klant, de grote baas van de wereldberoemde dressuurschool. Over iemand die, zo staat in het persbericht van de NPS, ,,met ijzeren discipline, spitsvondigheid, intimidatie en heel veel bluf'' te werk ging, wil je graag veel méér weten. Nee, álles.

Het uur van de wolf: Zigeuners van Cauberg, morgen, Ned.3, 21.00-22.00u.