`Kinderwens zwakzinnigen ontmoedigen'

Het krijgen van kinderen door verstandelijk gehandicapten moet sterk worden ontmoedigd. Bij twijfel over de vraag of zij geschikt zijn als ouders moeten hulpverleners aandringen op anticonceptie.

Dit schrijft staatssecretaris Ross (Volksgezondheid, CDA) aan de Tweede Kamer in haar reactie op het advies dat de Gezondheidsraad in 2002 uitbracht over anticonceptie bij verstandelijk gehandicapten.

Volgens de staatssecretaris is de kinderwens misschien voor de verstandelijk gehandicapten zelf wel legitiem, maar het is in het belang van het mogelijk toekomstige kind dat die wens in de meeste gevallen niet wordt gehonoreerd.

De Gezondheidsraad, het belangrijkste adviesorgaan voor de bewindslieden op het ministerie van Volksgezondheid, legde in zijn advies vooral de nadruk op de rechten van de gehandicapten, zoals ook door toenmalig minister Borst (Volksgezondheid, D66) in 1999 aan de raad was gevraagd. Deze benadering past in het beleid van `normalisering' van de geestelijk gehandicapten, waarbij het bijvoorbeeld ook steeds vaker voorkomt, zo zegt Ross, dat geestelijk gehandicapten `gewoon' zijn gaan wonen.

De raad wees in zijn advies van 2002 overigens ook op het belang van ,,preventie van onverantwoord ouderschap''. Ross zegt daar nu over: ,,Het gaat tussen het belang van de verstandelijk gehandicapte en het belang van het kind dat eventueel geboren wordt. Bij mijn afweging heeft vooral dit laatste de doorslag gegeven''.

Ross heeft als voorbereiding op haar reactie onderzoek laten doen naar de stand van zaken bij de kinderen die tot dusver uit verstandelijk gehandicapten zijn geboren. Het beeld dat daaruit oprijst is, zo schrijft ze, ,,verre van positief''. Het blijkt dat de ouders voor de opvoeding bijna volledig afhankelijk zijn van derden. Bovendien worden veel kinderen uit huis geplaatst omdat er onder meer sprake is van verwaarlozing. Ross wil dat hulpverleners aan de hand van een protocol nagaan of betrokkene in staat is tot `verantwoord ouderschap'.

Gedwongen sterilisatie wijst Ross niet op voorhand af. Maar ze wil daarover pas een standpunt bepalen als er een maatschappelijke discussie over gevoerd is. Onder strikte voorwaarden is gedwongen sterilisatie bij verstandelijk gehandicapten op dit moment mogelijk. De Inspectie voor de Gezondheidszorg heeft daarvoor richtlijnen opgesteld. Volgens de staatssecretaris voldoen die richtlijnen op dit moment nog.