Chirac: uitstel besluit plebisciet

De Franse president Jacques Chirac acht een besluit over een referendum over een eventuele Europese grondwet voorbarig. Het Franse staatshoofd heeft dit vanmiddag gezegd tijdens een persconferentie in het Elysée over tal van Europese onderwerpen.

Chirac nam met deze uitspraak afstand van de Britse premier Tony Blair. Die kondigde vorige week, onder toenemende binnenlandse druk, aan dat hij de eventuele uitkomst van het lopende overleg over een nieuw grondwettelijk verdrag voor de Europese Unie per referendum zal voorleggen aan het Britse volk. Tot dan had Blair zich daar steeds tegen gekeerd.

De Franse president zei vanmiddag tijdens een voor hem ongebruikelijke persconferentie – meestal spreekt hij de Franse bevolking toe zonder tussenkomst van vragen van journalisten – dat er in beginsel twee wegen zijn voor nationale democratische toetsing: de parlementaire procedure en het referendum. Maar omdat het nog helemaal niet vaststaat of, en zo ja wanneer de EU-regeringen het eens worden over zo'n Europese grondwet, is het volgens Chirac nu niet het moment te kiezen tussen beide routes.

Over een ander controversieel Europees onderwerp, de kandidatuur van Turkije voor toetreding tot de Europese Unie, verdedigde het Franse staatshoofd de officiële politiek van de Europese Unie tot dusver. Daarin wordt, zo onderstreepte Chirac, duidelijk onderscheid gemaakt tussen twee vragen: is toetreding van Turkije wenselijk?, en is toetreding van Turkije mogelijk?

Het antwoord op de eerste vraag moet volgens Chirac bevestigend luiden, maar aansluiting bij de EU is nu nog niet aan de orde. ,,Turkije heeft een Europese roeping, maar aan de voorwaarden voor toetreding voldoet het op dit moment nog niet.'' Chirac wees op de goede betrekkingen tussen Turkije en Europa, de al decennialange samenwerking tussen Turkije en de EU op tal van terreinen en de betrouwbaarheid van Turkije als bondgenoot in de NAVO, waarvan het al sinds de jaren vijftig deel uitmaakt.

De Franse president wees er verder op dat de Europese Commissie in oktober rapport uitbrengt over de stand van zaken in Turkije met betrekking tot de belangrijkste criteria voor eventuele toetreding: stabiele democratie, sterke markteconomie en competent binnenlands bestuur met erkenning van de rechten van de mens in woord en daad.

Dit rapport van de Europese Commissie zal een belangrijke rol spelen als de EU-regeringsleiders zich op hun Eurotop in december over de kandidatuur van Turkije buigen. Nederland vervult dan het (roulerend) voorzitterschap van de EU. Ook als het oordeel van de Commissie en vervolgens van de EU-regeringsleiders positief uitvalt, is er volgens Chirac nog een lange weg te gaan voordat Turkije bij de EU zal kunnen komen. ,,De onderhandelingen zullen lang, heel lang duren, misschien wel tien jaar of langer.''