Spanningen mariniers en marechaussee

Tijdens de eerste maanden van de Nederlandse missie in Zuid-Irak is het, vorige herfst, herhaaldelijk tot ernstige spanningen gekomen tussen de Koninklijke Marechaussee en de uitgezonden mariniers.

De spanningen liepen zo hoog op dat de toenmalig bevelhebber van de marechaussee, generaal C. Neisingh, zich op 18 november bij de chef-defensiestaf, de hoogste militair op het ministerie van Defensie, beklaagde over het gebrek aan medewerking van de mariniers bij de aangifte van strafbare feiten.

Dit heeft het televisieprogramma NOVA gisteren gemeld onder verwijzing naar brieven van generaal Neisingh aan de chef-defensiestaf, admiraal L. Kroon, en zijn collega-bevelhebbers van de andere krijgsmachtonderdelen. Uit de brieven, die NOVA op basis van de Wet openbaarheid van bestuur (WOB) in handen kreeg, valt op te maken dat Neisingh ontrevreden was over de wijze waarop zijn mensen moesten opereren in Irak. Hun bevoegdheden zouden niet helder zijn afgebakend.

De marechaussee vervult onder meer politietaken onder de ruim 1.200 Nederlandse militairen in Irak. Het is in het verleden vaker voorgekomen dat de andere krijgsmachtonderdelen moeite hebben met deze politietaken van de marechaussee.

Het ministerie weigerde NOVA de volledige brieven ter beschikking te stellen. Een deel van de tekst betrof slechts de ,,persoonlijke beleidsopvattingen'' van Neisingh en viel daarom niet onder de WOB, stelde het ministerie.

Kroon besprak de zaak met de bevelhebbers kort nadat Neisingh zijn brieven had verstuurd. Daarna verbeterde de situatie volgens betrokkenen enigszins. In december werd sergeant-majoor Erik O. aangehouden en naar Nederland overgebracht, nadat hij een Irakees had doodgeschoten. Inmiddels zijn de mariniers vervangen door militairen van de Koninklijke Landmacht.

Het is niet duidelijk wanneer minister Kamp (Defensie) op de hoogte is gesteld van Neisinghs brief. In een reactie verklaarde Kamp gisteren ,,op verschillende tijdstippen geïnformeerd'' te zijn over de spanningen tussen de mariniers en de marechaussee. Hij preciseerde echter niet wanneer dit was geweest. Ook zijn woordvoerder wilde hierop vanmorgen niet nader ingaan.

In de Tweede Kamer heeft het nieuws eveneens tot bezorgdheid geleid. Het PvdA-Kamerlid Timmermans noemde het ,,onaanvaardbaar'' dat de marechaussee in zijn functioneren zou zijn belemmerd.