Rusland bedingt compensatie voor uitbreiding EU

Enkele dagen voor de uitbreiding met tien hoofdzakelijk uit Midden- en Oost-Europa afkomstige landen is de Europese Unie het met Rusland eens geworden over een hernieuwde samenwerkingsvorm. In Luxemburg is hierover gisteren een verdrag ondertekend. Aan de ondertekening gingen vijf maanden van zware onderhandelingen vooraf.

De toetreding van de nieuwe lidstaten maakte een aanpassing van de sinds 1994 bestaande partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst met Rusland noodzakelijk. De Russen lagen aanvankelijk vooral dwars omdat zij compensatie eisten voor de gewijzigde handelsrelaties met de nieuwe EU-landen die vroeger onder de invloedsfeer van de Sovjet-Unie vielen. De gunstiger voorwaarden waarmee deze landen vanaf 1 mei als EU-lidstaat handel met Rusland konden drijven zou de Russen volgens hun eigen berekening 300 miljoen euro op jaarbasis kosten. Rusland wilde de nieuwe Unie-landen dan ook apart blijven behandelen, maar volgens de Europese Unie kon hiervan geen sprake zijn.

In het nu afgesloten akkoord is een aantal compensatiemaatregelen voor Rusland voorzien. Een aantal bestaande anti-dumpingmaatregelen van de Unie voor Russische producten zal worden versoepeld. Ook mag Rusland 438.000 ton staal extra naar de straks vergrote Unie uitvoeren.

De Europese Unie en Rusland bevestigen in hun overeenkomst nog eens de bijzondere positie van Kaliningrad, de Russische enclave tussen Polen en Litouwen aan de Oostzee. De vrije doorgang van goederen tussen Rusland en Kaliningrad – het vroegere Königsberg – is in het akkoord gegarandeerd.

Tevens wordt in de overeenkomst tussen de Unie en Rusland uitgesproken dat de partners de rechten van minderheden zullen respecteren. Over de formulering van deze nu in zeer algemene bewoordingen opgestelde passage is tot vlak voor de ondertekening van het akkoord onderhandeld. Er worden nu geen minderheden met name genoemd, zoals bijvoorbeeld in Tsjetsjenië.