Het Britse gevaar

De Nederlanders vinden dat de Britten hun bedrijven naar de afgrond leiden.

Dat is een gemeenschappelijk kenmerk van de interne gevechten bij zowel de Koninklijke/Shell Groep als bij het Brits-Nederlandse staalconcern Corus.

Er zit een kern van waarheid in de beschuldigingen. Bij Shell is Sir Philip Watts, de vroegere Britse topman, de voornaamste schuldige aan het schandaal rond de olie- en gasreserves. Watts drong er bij de inmiddels ontslagen productiechef Walter van de Vijver op aan alles te doen om de olie- en gasreserves op peil te houden, ook al was dat tegen de regels.

Bij Corus werden door Sir Brian Moffatt, de eveneens Britse ex-baas, miljarden in de verlieslijdende Britse fabrieken gepompt. Pogingen van Nederlanders in het bestuur om hier een einde aan te maken, leidden tot het vertrek van het merendeel van hen.

Maar ook al hebben de Nederlanders een punt, ze trekken precies de verkeerde conclusie: dat deze concerns moeten vasthouden aan hun tweeledige Brits-Nederlandse bestuursstructuur om te kunnen overleven. Het zijn juist deze structuren die een snelle besluitvorming in de weg staan en een `zij en wij'-mentaliteit in stand houden. Dat leidt tot conflicten als de zaken verkeerd loopt.

Vanuit Nederland gezien ziet alles er natuurlijk heel anders uit. Als klein land is Nederland bezorgd dat de economische macht naar de Londense City verdwijnt. Als Koninklijke Olie en Shell één bedrijf worden, is het slechts een kwestie van tijd voordat het zwaartepunt aan de overkant van de Noordzee komt te liggen. Dat is al gebeurd bij Reed Elsevier, het Brits-Nederlandse mediaconcern dat zijn tweeledige bestuursstructuur na een crisis in 1999 opgaf. En het zou ook wel eens kunnen gebeuren bij Unilever, het minder goed presterende Brits-Nederlandse voedingsconcern dat op weg is om één bedrijf te worden.

De Nederlandse opstelling is begrijpelijk, maar verkeerd. Shell, Corus en Unilever hebben behoefte aan een doeltreffend ondernemingsbestuur, niet aan nationale vorstendommetjes.

Het is niet zo dat een machtsverschuiving naar Londen betekent dat alle topposities in handen komen van Engelsen. Er staan Nederlanders aan het roer van belangrijke Britse bedrijven – met name British Telecom, waar voormalig KPN-bestuurder Ben Verwaaijen de scepter zwaait. En Corus en Unilever? Die worden intussen geleid door Fransen.

Onder redactie van Hugo Dixon. Voor meer commentaar: zie www.breakingviews.com. Vertaling Menno Grootveld.