Het Beeld

David Brent, de filiaalchef from hell, deed gisteren in de BBC-serie The Office (NPS) met het hele kantoor mee aan een quiz. Hij pleegt die te winnen, maar een jonge collega met een betere opleiding dreigt hem te passeren. In conversaties probeert Brent (de komiek Ricky Gervais) steeds te scoren door zojuist in de encyclopedie opgezochte weetjes over Dostojewski te debiteren. Maar de collega heeft zowaar echt een paar boeken van Dostojewski gelezen. Na het winnen van de quiz wordt hij door het hele kantoor uitgelachen als streber.

De strategie van David Brent – trots oppervlakkige weetjes uitventen, vals spelen en uiteindelijk honend het plezier vergallen van belezener mensen – lijkt een beetje op de houding van Hilversum ten aanzien van de kunsten. De gang van zaken rond de uitreiking van de Libris Literatuurprijs 2004, die eigenlijk niet doorging, vormde gisteren een even saillant als tragisch dieptepunt.

Het was de bedoeling dat juryvoorzitter Ronald Plasterk in Nova, rechtstreeks vanuit het Amstelhotel, de winnaar bekend zou maken. Maar nog voor het NOS Journaal van 10 uur, in de promo van Nova, werd in tien seconden Arthur Japins Een schitterend gebrek bekroond. Het nieuws was namelijk al even na achten door het ANP op het net gezet, nadat het radioprogramma TROS Online dat van een website van de organisatie had geplukt. Met enig deduceren over `de structuur van de informatie' zou, volgens het ANP, de conclusie niet anders kunnen luiden.

Even voor achten had presentator Matthijs van Nieuwkerk in het cultuurmagazine TV3 (NPS) ook al jurylid Abdelkader Benali het vuur na aan de schenen gelegd, dat het wel Japin moest zijn. Het Parool had immers geschreven dat een ander jurylid in het café zijn mond had voorbijgepraat. En vanuit het Amstelhotel liet verslaggeefster Aldith Hunkar de juryvoorzitter de eerste zinnen van de genomineerde boeken voorlezen.

Dat was tegelijk alles wat we gisteravond over de inhoud of de stijl van de genomineerde boeken te weten zijn gekomen. Door al het gekrakeel over de vermeende corruptie en loslippigheid van de jury was dat er een beetje bij ingeschoten.

Natuurlijk is het niet verstandig als juryleden voortijdig in alle toonaarden in de media over aspecten van hun beslissing praten. Er zal vast wel een stommiteit begaan zijn door de redactie van de website www.boekenpromoties.nl. Maar hadden tv (en radio en ANP) daar nu niet iets eleganter mee om kunnen gaan? En waarom laten Nova en TV3 zich zo afleiden van de inhoud? Waarom moest genomineerde Bernlef maandag in TV3 van twee mallotige meisjes en drie Braziliaanse trommelaars een plastic zakje met 52,5 eurocent in ontvangst nemen? Zonder krant zou ik nooit geweten hebben dat Een schitterend gebrek iets met Casanova te maken heeft.

Op het internet las ik goed nieuws: op voorzitter Martijn Sanders na komt geen van de namen van de Librisjury voor volgend jaar me bekend voor. Het zijn dus geen mediacoryfeeën. Misschien mogen ze daarom volgend jaar voor de camera over boeken praten.