Gaddafi hangt de apostel uit

De Libische leider kolonel Moammar Gaddafi is op missie in Europa. Van staatsvijand naar bevriend staatshoofd.

Een persconferentie was het absoluut niet. Een persevenement des te meer. De opgewonden stemming die gistermiddag rond half drie in de perszaal van het gebouw van de Europese Commissie heerste, had trekken van de lagere schoolklas in afwachting van het bezoek van sinterklaas. Weer ging de deur open, en weer was het niet de hoofdgast die binnenkwam.

Maar eindelijk was hij het dan toch zelf: de Libische leider Moammar Gaddafi met om zich heen veel, heel veel gevolg. Getooid in de voor hem kenmerkende bedoeïnenmantel schreed hij naar binnen met de blik van de heerser: kin naar voren, hoofd schuin omhoog en kijkend over de mensen. Zijn vier knappe in blauwe camouflagepakken gestoken vrouwelijke lijfwachten, die zich achter hem opstelden, konden zo weggelopen zijn uit een James Bond-film. Dat er nog iemand op het podium naast hem stond was bijzaak. Het ging deze middag om Moammar Gaddafi en die ander, Romano Prodi, voorzitter van de Europese Commissie, mocht erbij zijn.

Gisteren en vandaag vormde Brussel het decor voor de rentree van de uitgestotene op het politieke wereldtoneel. Sinds de Libische leider zich eind vorig jaar bereid verklaarde de massavernietigingswapens in zijn land te ontmantelen, gaan overal in het westen de deuren voor hem open. Er lonken immers miljardeninvesteringen voor de olie- en gasindustrie.

De Britse premier, Tony Blair, en zijn Italiaanse collega, Silvio Berlusconi, maakten elk al een tocht naar Tripoli. Dit keer trok de Libische leider er zelf op uit. Voor het eerst in vijftien jaar vertoonde de leider van het land dat nog maar twee jaar geleden bij monde van de Amerikaanse president Bush werd toegevoegd aan het rijtje landen dat tot de `as van het kwaad' behoorden, zich in een westers land.

Zijn belangrijkste doel: het verkrijgen van het volwaardig lidmaatschap van het `mediterrane partnerschap', waarin de Unie en landen uit het Middellandse Zeegebied samenwerken op het terrein van handel en veiligheid. Een toezegging die hij gisteren kreeg van Commissievoorzitter Prodi – die hem eerder op de dag persoonlijk van het vliegveld was gaan afhalen.

Maar Gaddafi was ook naar Europa gekomen met een boodschap voor zijn ,,broeder'' Prodi, zo maakte hij duidelijk in zijn bijna drie kwartier durende, in het Arabisch gesproken monoloog tegenover de verzamelde pers. Zijn land was wereldleider van de bevrijdingsbewegingen geweest. Maar tegenwoordig kon zijn land worden beschouwd als mondiale aanvoerder van de vredesbeweging.

Als een ware apostel trok Gaddafi lijnen van 800 jaar geleden naar het heden. Er was in het verleden veel gevochten. De Arabieren bezetten Europa, de Europeanen koloniseerden Afrika. Allemaal zonder enig nut, behalve dan de resterende ruïnes die aardig waren voor sightseeing.

,,Het resultaat was negatief en zorgde alleen maar voor animositeit'', aldus de Libische leider.

Gaddafi ,,kon niet ontkennen'' dat Libië een belangrijke rol had gespeeld in de recente geschiedenis van bevrijdingsoorlogen, zoals het opzetten van trainingskampen voor vrijheidsstrijders. ,,Historisch gezien deden we onze plicht.'' Geheel ten onrechte werd deze plicht in het Westen gezien als terrorisme. Want dan zou iemand als de alom gewaardeerde Nelson Mandela ook als terrorist kunnen worden beschouwd.

De plicht van Libië moest gedaan worden met behulp van geweld. Zijn land vocht tegen de Verenigde Staten en vandaar dat het vliegtuigen uit dat land neerhaalde. Maar nu was de tijd gekomen om de wonden te helen. Vrede was de enige mogelijkheid en Libië dat het pad naar vrede was ingeslagen vormde het voorbeeld dat moest worden gevolgd.

Ook op ander terrein bood Gaddafi zijn diensten aan. Als ,,brug'' tussen Afrika en Europa wilde hij graag met de Europeanen samenwerken om de illegale immigratie tegen te gaan. De Europese Unie werd dan ook van harte uitgenodigd daartoe projecten in het zuiden van Libië te beginnen.

Terwijl de Libische leider meer en meer in herhalingen begon te vervallen, ging Commissievoorzitter Prodi, die het had gelaten bij een verklaring van drie minuten, steeds ongemakkelijker kijken. Maar na nog een laatste oproep aan de wereld Libië niet te dwingen terug te keren naar de tijden dat mensen zichzelf volhingen met explosieven om zelfmoordacties uit te voeren, was het dan toch opeens voorbij. Geen vragen, daar was hij niet voor gekomen.

Met het V-teken verliet hij de zaal, op weg naar zijn volgende afspraak: een ontmoeting met de Belgische premier Guy Verhofstadt, het Belgische bedrijfsleven en natuurlijk ook nog een bezoek aan zijn speciaal overgevlogen gebedstent die was opgezet op het gazon achter Château du Val-Duchesse bij Brussel. Vanuit het gebouw van de Europese Commissie zoefde de nieuwe Gaddafi in zijn witte limousine nog één keer langs zijn aanhangers. Ook nog één keer gingen de grote portretten van de ,,leider van een Verenigd Afrika'' de lucht in. Ondertussen overstemden zij met hun aanhoudende tromgeroffel de demonstratie van tegenstanders,een paar honderd meter verderop. ,,Gaddafi moordenaar'', was daar de leus. De aangesprokene heeft er waarschijnlijk niets van gehoord.