`Irak moet deel macht inleveren'

Het – nog niet gevormde – interimbewind in Irak dat op 30 juni aantreedt, zal een deel van zijn soevereiniteit moeten opgeven om de Amerikaanse troepen de vrije hand te geven.

,,Ze hebben onze hulp nodig'', zei de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Colin Powell gisteren, ,,en om die hulp te geven moeten we vrijelijk kunnen opereren''. Vannacht werden bij zware gevechten in de buurt van de shi'itische heilige stad Najaf tientallen rebellen door Amerikaanse troepen gedood, aldus een Amerikaanse militaire bekendmaking.

De inperking van de soevereiniteit ten bate van Amerika's militaire vrijheid van handelen was vorige week al aan de orde gesteld door Amerikaanse onderministers in hoorzittingen van het Congres. Powell zei te hopen dat de Iraakse burgers zullen begrijpen dat een deel van de soevereiniteit die de Amerikanen op 30 juni overdragen, ,,zal moeten worden teruggegeven''.

,,Het is soevereiniteit'', zo zei Powell, ,,maar [een deel van] die soevereiniteit gaan ze ons toestaan te gebruiken namens hen en met hun toestemming''. ,,Het is niet alsof we iets van hen wegnemen.'' Hij probeerde tegelijk het in Irak groeiende idee weg te nemen dat de grote Amerikaanse ambassade in Bagdad het Iraakse bewind de wet zal voorschrijven, in plaats van het na 30 juni verdwijnende Amerikaanse civiele bestuur. ,,Vanaf dag één hoop ik dat ze [het Iraakse bewind] meer en meer controle zullen uitoefenen over de ministeries, de prioriteiten voor wederopbouw [..]'', zei hij. ,,Dat is in ons belang.''

Powell zei dat de kwestie van de soevereiniteit aan de orde komt in een resolutie in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties die de VS wensen om het toekomstige interimbewind te zegenen en de aanwezigheid van de Amerikaanse troepen in Irak te legitimeren. ,,Ik hoop dat de Iraakse bevolking [..] dit interim-arrangement zal steunen'', aldus Powell.

Bij gisteravond begonnen gevechten op de weg tussen Najaf en Kufa werden volgens de Amerikanen 43 strijders van de militie van de radicale shi'itische geestelijke Muqtada Sadr gedood. Volgens medische bronnen ter plaatse oogden niet alle doden als guerrillastrijders.

De gevechten kwamen enkele uren nadat Washington had geëist dat Sadr zijn militie en haar wapens uit moskeeën in Najaf onmiddellijk zou terugtrekken. De VS meldden twee dagen geleden dat Sadr de moskeeën van Najaf als opslagplaats gebruikt. Overigens heeft het Amerikaanse leger beloofd Najafs heilige plaatsen niet binnen te gaan.

Bij de stad Falluja raakten Amerikaanse troepen opnieuw met sunnitische rebellen slaags. Volgens de Amerikanen werd daarbij vanuit een moskee geschoten. Vandaag begonnen Iraakse politiemannen te patrouilleren in de stad. Het was onduidelijk of Amerikaanse militairen vandaag met hen de straat op zouden gaan, zoals eerder was aangekondigd. Minister Powell zei gisteren voorlopig te willen kijken of er geen politieke oplossing kan worden gevonden voor Falluja, waar duizenden rebellen verschanst zitten.