Hoogste prijs voor schilder Jasper Johns

De Amerikaanse schilder Jasper Johns is op dit moment de duurste nog levende kunstenaar. Platen- en filmbaas David Geffen betaalde 40 miljoen dollar voor Johns' Gray Numbers, een werk uit 1958.

Dat blijkt uit een onderzoek van het Amerikaanse tijdschrift Artnews onder kunsthandelaren uit Amerika en andere landen. Het blad ondervroeg verder tal van veilinghuizen en bestudeerde zelf veilingverslagen. De kunstenaars kregen op basis van de hoogste opbrengst van een werk een plaats op de lijst. Of ze veel verkochten deed niet ter zake. Met de productiekosten van het kunstwerk is evenmin rekening gehouden. Op de particuliere markt brengt werk vaak meer op dan op veilingen. De prijzen zijn echter meestal vertrouwelijk.

De toptien bestaat, in alfabetische volgorde, uit Lucian Freud, Jasper Johns, Jeff Koons, Brice Marden, Bruce Nauman, Robert Rauschenberg, Gerhard Richter, Richard Serra, Frank Stella, en Cy Twombly. Ze hebben allen een werk verkocht voor meer dan 5 miljoen dollar.

De 40 miljoen dollar die Geffen volgens Artnews betaalde voor Gray Numbers van Johns wordt overtroffen door prijzen voor werk van overleden kunstenaars, zoals Dokter Gachet van Vincent van Gogh dat in 1990 meer dan 80 miljoen dollar opbracht. Op een lijst van de 200 duurste geveilde schilderijen die Christie's sinds 1985 bijhield zijn er slechts twee van nog levende makers. Naast Johns is dat Bruce Nauman.

Uit het onderzoek blijkt dat de hoogste prijzen worden betaald voor werk uit het begin van de carrière van de kunstenaars. Soms is er een groot verschil tussen de top- en de doorsneewerken. Een nieuwe Stella brengt veel minder dan een miljoen op, terwijl zijn Black Paintings uit 1958-60 voor meer dan 5 miljoen dollar zijn geveild. Voor nieuw werk van Jasper Johns (1930) bestaat een wachtlijst. Hij maakt doorgaans twee schilderijen per jaar en de prijzen daarvoor bedragen al snel een miljoen dollar.

Het is ook belangrijk dat een groot publiek het eens is met de status van de kunstenaar. Naast een esthetisch belang moet een werk ook een historische waarde hebben, zegt Sotheby's directeur moderne kunst Tobias Meyer in Artnews. Werk dat wel belangrijk is maar niet een groter publiek aanspreekt, brengt minder op.

Vlak onder de toptien zitten kunstenaars als David Hockney, Ellsworth Kelly, Anselm Kiefer, Claes Oldenburg en Robert Ryman. Hun hoogste prijzen liggen tussen de 2 en 4 miljoen dollar.