Geef me de vijf

De Amsterdamse beurs, Philips, Vopak, Heineken of Fortis. Deze uiteenlopende bedrijven lopen alle het risico om een dezer dagen commissaris Jan-Michiel Hessels uit te moeten zwaaien.

Gisteren maakte supermarktketen Laurus (Edah, Super De Boer, Konmar) bekend dat Hessels komende maand als commissaris opstapt. De Code Tabaksblat eist dat een toezichthouder slechts bij vijf Nederlandse beursfondsen tegelijk actief is, waarbij een voorzitterschap dubbelt telt. Bij Euronext (de beurzen van Amsterdam en Parijs) is hij voorzitter, waardoor het totaal tot zeven opliep. Laurus, waar Hessels sinds 1998 toezicht hield, is nu het eerste slachtoffer.

De voormalige Vendex-topman is niet de eerste commissaris die na Tabaksblat het mes moet zetten in zijn activiteiten. Morris Tabaksblat zelf ging hem voor. De geestelijk vader van de code voor beter ondernemingsbestuur besloot onlangs het commissariaat bij verzekeraar Aegon op te geven om op vijf te komen.

De maximering komt niet uit de lucht vallen. Bedrijfsdebacles staan niet los van haperend toezicht en dat kan weer te maken hebben met de onbeperkte hoeveelheid commissariaten die bestuurders mochten verzamelen. Toch zorgde onder meer de voorgestelde maximering vorig jaar zomer voor grote onrust onder de commissarissen. In een zaaltje in het Hilton Hotel kwamen ze in augustus bijeen: stevige opmerkingen werden gewisseld, pittige discussies gevoerd.

Het verzet loonde. Het maximum aan commissariaten ligt in de definitieve code nog altijd op vijf, maar daarbij gaat het alleen om Nederlandse beursfondsen. Kees van Lede voldoet hier bijvoorbeeld volledig aan: hij is commissaris bij Heineken, Philips, Akzo Nobel, Reed Elsevier en KLM. Inderdaad vijf. Het prestigieuze voorzitterschap van de raad van commissarissen bij De Nederlandsche Bank en zijn commissariaten bij het Zweedse Scania, het Amerikaanse Sara Lee en het Franse Air Liquide tellen volgens de definitieve Tabakblat niet meer mee.

Met de bijstelling lijkt het maximum wel erg willekeurig te zijn geworden. Wanneer Hessels zijn commissariaat bij Laurus inruilt voor een plekje bij het moederbedrijf Casino zou er niets aan de hand zijn.

Kleinere beursfondsen die niet meer in de race zijn voor de bekendste commissarissen hoeven niet te wanhopen. Zij kunnen bijvoorbeeld aan Wim Meijer denken. Als president-commissaris bij PCM, Nuon en de Nederlandse Spoorwegen, als voorzitter van de raad van toezicht bij de publieke omroep en als commissaris bij TBI Holdings en de Nederlandse Financieringsmaatschappij voor Ontwikkelingslanden staat zijn teller nog altijd op nul.