`Ze hebben nu tenminste een keus'

Honderdduizenden mensen demonstreerden gisteren in Washington voor het recht op abortus. De boodschap: sinds Bush president is, staat dit recht onder zware druk.

Zij heet Nancy maar zij geeft geen achternaam want haar familie weet het na negentien jaar nog niet. Zij staat op de stoep, vlak bij de Mall, het nationale grasveld waar honderdduizenden voorbij lopen met spandoeken en spreekkoren vóór abortus. Op haar zwarte bord staat: ,,I regret my abortion'', ik betreur mijn abortus.

Zij was dertig toen het gebeurde. Haar kind werd weggehaald, op aandrang van de dokter en vooral de vader, die zij pas kort kende. ,,Hij maakte weinig subtiel duidelijk dat ik een abortus moest laten plegen als ik hem nog wilde zien. Ik hoopte op een informatief gesprek, maar voor ik het wist lag ik op de tafel.''

Zij trouwde met de man. Sinds hij vier jaar geleden stierf, komt alles weer boven en voert zij actie bij klinieken. ,,Ik vind het heel moeilijk om hier te staan'', zegt zij en barst in tranen uit. ,,Gelukkig heb ik mijn rozenkrans, dat is mijn geheime wapen. Vroeger liep ik zelf mee met pro-abortus-optochten. Zij zeggen dat zij pro choice zijn, maar zij geven geen keus. Deze maatschappij dringt je abortus op.''

De optocht marcheert verder met luid gezang en getrommel. De politie verbiedt woordenwisselingen tussen de demonstranten en de leden van het tegenprotest langs de kant. Vóór vertrek van de optocht had de Mall 's morgens tjokvol gestaan. Hillary Clinton en anderen hadden een peptalk gehouden en opgeroepen John Kerry te stemmen in november.

De boodschap: sinds George W. Bush president is, staat het recht op abortus, dat het Supreme Court in 1973 formuleerde, onder zware druk. Volgens de organisatoren zal een tweede regering-Bush alles terugdraaien. Zij zeggen dat 1,1 miljoen mensen, merendeels vrouwen, zijn opgekomen om dat te voorkomen. Tegenstanders noemden gisteren het getal van 500.000. De politie houdt het op 800.000 demonstranten. Daarmee is de mars groter dan de laatste, die in 1992 werd gehouden.

Langs de route staat een groepje van vijf vrouwen even op adem te komen. Zij zijn lid van de New York Society for Ethical Culture. Straks gaan zij weer terug met de bus. Zij herinneren zich nog hoe vóór het Supreme Court abortus vrijgaf met het arrest `Roe versus Wade', vrouwen naar Puerto Rico gingen of naar lokale kwakzalvers die pillen en drankjes gaven om een zwangerschap af te breken.

,,Wij komen hier niet voor ons zelf'', zegt Laci, de meeste spraakzame. ,,Ik heb de reproductieve leeftijd achter me gelaten. Wij komen om de abortusvrijheid te redden voor jongere vrouwen''. Nathalie, een Afrikaans-Amerikaanse, vult aan: ,,Het leven van veel alleenstaande jonge moeders is ontzettend zwaar. Zij hebben nu tenminste een keus.''

Even verder staat John Snell, een verzekeringsagent uit de omgeving van Atlanta. Hij is met een goedkoop vliegkaartje uit Georgia gekomen. Om hem heen staan vrouwen met borden die verwijzen naar www.womendeservebetter.org. Hij verwijt het hoogste Hof dat het destijds ,,een recht uit het niets heeft gecreëerd''. Dat heeft sindsdien 40 miljoen slachtoffers gemaakt in de Verenigde Staten. Na enig aandringen vertelt hij waarom het onderwerp hem zo bezig houdt.

Zijn vrouw en hij hebben twee kinderen (12 en 15 jaar oud) verloren aan de erfelijke spierziekte ALS (Lou Gehrich's Disease). ,,Sommigen zeggen dat abortus voor ons een oplossing was geweest. Maar het leven is geen bed rozen. Je kunt niet de hele dag je zin hebben. De hemel zorgt dat je van een ziek kind een beter mens wordt.''

De president noch zijn Democratische uitdager laten zich zien op de demonstratie. Veel borden verbinden de abortus-kwestie aan hun verkiezingsstrijd. `Run Bush The Feminists are Coming' en `Drill Bush, not Oil' wedijveren met `Kerry Baby Killer'. Volgens de organisatoren volgen de Republikeinen, die krappe meerderheden hebben in beide Huizen van het Congres, de strategie het recht op abortus steeds iets verder te beperken. Dit jaar namen zij een `partial birth abortion ban' aan het medisch niet bestaande maar suggestieve begrip duidt op vormen van late abortus. De `pro choice'-beweging vreest dat president Bush in een tweede ambtstermijn een of meer rechters in het Supreme Court benoemt die `Roe versus Wade' terugdraaien.

Als Nancy wat bekomen is van haar negentien jaar oude verdriet, citeert zij cijfers waar uit blijkt dat Afrikaans-Amerikaanse vrouwen onevenredig veel abortussen ondergaan. ,,Als ik zwart was zou ik daar heel boos over zijn.'' Waarop een zwarte vrouw, die net passeert met een `Choice=Freedom' bord, haar toeroept: ,,En toch had jij de vrijheid te kiezen!''