Teleurstelling na nee tegen planCyprus

De internationale gemeenschap heeft met grote teleurstelling gereageerd op de verwerping, zaterdag, van een plan voor de hereniging van Cyprus, het zogeheten Annan-plan.

In een referendum ging een grote meerderheid van de Turks-Cyprioten akkoord met hereniging (64,91 procent). Maar van de Grieks-Cyprioten stemde, ondanks zware internationale druk, maar liefst 75,83 procent tegen. Daarmee is, aldus de Europese Commissie in een eerste reactie, ,,een unieke kans'' om de kwestie-Cyprus op te lossen voorbijgegaan. Zaterdag treedt Cyprus nu toe tot de Europese Unie, zonder dat aan de deling een einde is gemaakt.

De Turkse minister van Buitenlandse Zaken, Abdullah Gül, zei gisteren dat het Grieks-Cyprische `nee' betekent dat de verdeling van het eiland nu permanent is. Maar de (Grieks-)Cyprische president, Tassos Papadopoulos, onderstreepte gisteren dat het werk voor de hereniging moet doorgaan.

De Verenigde Naties sluiten echter op korte termijn hun kantoor in Nicosia en de speciale VN-gezant voor Cyprus, Alvaro de Soto, zal het eiland verlaten. Op een persconferentie, zaterdag, liet De Soto tussen de regels door duidelijk merken uiterst gefrusteeerd en boos te zijn over de gang van zaken. ,,Ik bijt op mijn lip'', zei hij steeds als hem gevraagd werd wie verantwoordelijk is voor het echec van zaterdag. Wie het werk van de hereniging moet voortzetten, is nog volstrekt onduidelijk.

Algemeen wordt er echter van uitgegaan dat de gezant in zijn rapport over het referendum harde noten zal kraken over met name de Grieks-Cyprische regering. Daarmee staat hij niet alleen: ook de Europese Commissie is uiterst kritisch over de rol die president Papadopoulos heeft gespeeld. Vorige week al liet commissaris Verheugen weten zich ,,bedrogen'' te voelen door de (Grieks-Cyprische) regering, omdat die in ruil voor lidmaatschap van de Europese Unie beloofd zou hebben loyaal mee te helpen aan de hereniging van het eiland. Papadopoulos gaf echter ochi (nee) als stemadvies aan de Grieks-Cyprioten en lijkt daarmee medeverantwoordelijk voor de ondergang van het plan. Verheugen liet dit weekeinde nog weten dat de ,,politieke schade groot'' is en dat er nu een ,,schaduw'' ligt over het lidmaatschap van Cyprus van de Europese Unie.

De Turks-Cyprioten werden door de internationale gemeenschap geprezen voor hun ja-stem. Vorige week al had Washington laten weten hen ,,niet in de kou te zullen laten staan'' bij een ja.

Ook een groot aantal landen in de EU lijkt van mening dat het onjuist is de Turks-Cyprioten te blijven straffen met sancties, nu zij zich zo duidelijk voor hereniging hebben uitgesproken.

Erkenning van de zogeheten Turkse Republiek Noord-Cyprus zal waarschijnlijk niet plaatshebben, maar alleen al het toekennen van een officiële status aan het vliegveld in het noorden zou de Turks-Cyprioten flink helpen een beter bestaan op te bouwen: directe vluchten uit Europa zijn dan mogelijk, waardoor het noorden serieus zijn toerisme kan ontwikkelen.

HOOFDARTIKEL pagina 7